İkiz açıklar hipotezi: Türkiye uygulaması (1998-2013)

Ekonomi literatüründe son yıllarda tartışma konusu olan konulardan birisi makro ekonomik denge sorunudur. Makro ekonomik denge iç ve dış dengenin birlikte sağlanması olarak ifade edilmektedir. İç denge bütçe dengesi, dış denge de cari işlemler dengesi temsilen gösterge olarak alınmaktadır. Bu bağlamda ikiz açıklar hipotezi bütçe ve cari işlemler açıklarına ilişkin görüşleri 1980'lerden günümüze kadar tartışma konusu olmuştur. İkiz açıklar hipotezi, bütçe açıkları ile cari işlemler açıkları arasında tek yönlü ve pozitif nedensellik ilişkisi olarak kabul edilmektedir. Yani bütçe dengesinde ortaya çıkan şokların cari işlemler dengesi üzerinde etkili olduğu savunulmaktadır. İkiz açıklar hipotezine savunan Keynesyen görüşe karşı olan Ricardocu yaklaşım bütçe ve cari açık arasında herhangi bir ilişkinin olmadığını iddia etmektedirler. Bu çalışmada ikiz açıklar hipotezinin geçerliliğini 1998(1)-2013(2) dönemleri arasında geçerli olup olmadığını irdelemeye çalıştık. Bütçe açıklarının cari işlemler açıkları üzerinde etki olup olmadıklarını araştırmak için Johansen eşbütünleşim analizi, Hata düzeltme modeli ve Granger nedensellik testi metotları uygulanmıştır. Ampirik bulgulara göre ikiz açıklar hipotezinin öne sürdüğü bütçe açıkları ve cari açıklar arasındaki pozitif ve tek taraflı ilişki tespit edilememiştir. Ancak bütçe açıklarının cari işlemler açığını iyileştirdiğine ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: İkiz Açıklar Hipotezi, kamu harcamaları, Cari işlemler açığı, bütçe açığı