İletişim çatışmalarıyla örgütsel güven arasındaki ilişkide iletişimde açıklığın rolü: Elazığ sağlık çalışanları örneği

Bu çalışma, sağlık sektöründe çalışanlar arasındaki iletişim çatışmalarının örgütsel güven üzerindeki etkisini ve iletişimde açıklığın bu ilişkideki düzenleyici rolünü incelemektedir. İletişimin sağlık hizmetlerinde kritik bir bileşen olduğu düşünüldüğünde, etkili iletişim kuramamanın hem bireysel hem de örgütsel düzeyde olumsuz sonuçlara yol açabileceği öngörülmektedir. Örgüt içerisindeki güven ortamının sağlanması, çalışanların iş memnuniyeti ve kuruma bağlılığını artırırken, iletişim çatışmalarının kontrolsüz bir şekilde yönetilmesi güven zedelenmesine ve iş verimliliğinde düşüşe neden olabilir. Araştırmanın yöntemi nicel bir yaklaşıma dayanmaktadır. Elazığ il merkezinde bulunan kamu hastanelerinde görev yapan sağlık çalışanlarından anket yoluyla veri toplanmıştır. Anket formu dört ana bölümden oluşmakta olup, "İletişim Çatışmaları Ölçeği", "Örgütsel Güven Ölçeği" ve "Johari Penceresi Testi" kullanılarak veri analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında 366 sağlık çalışanından elde edilen veriler istatistiksel analiz yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılacak anket formu (Ek-1), dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde 9 ifade içeren "iletişim çatışmaları" ölçeği yer almaktadır. Söz konusu ölçek, Düşükcan (2003) tarafından geliştirmiştir. Söz konusu çalışmada Cronbach's Alfa (içsel tutarlılık katsayısı) değeri 0,85 ve açıklanan varyans ise %56 olarak tespit edilmiştir. Ölçek, 9 maddeden ve iki boyuttan (işbirliğinden kaçınma ve güven eksikliği, güven eksikliğine tepki) oluşmaktadır. Maddeler, 5'li Likert tipi derecelendirilmiştir. Ölçekte, ters puanlanan madde bulunmamaktadır. Anketin ikinci bölümünde Whitener vd.'nin (1998) geliştirdikleri ve Tokgöz ve Seymen (2013) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "örgütsel güven ölçeği" yer almaktadır. Söz konusu çalışmada Cronbach's Alfa (içsel tutarlılık katsayısı) değeri 0,95 ve açıklanan varyans %73,2 olarak tespit edilmiştir. Ölçek, 28 maddeden ve 3 boyuttan (örgüte güven, yöneticiye güven, çalışma arkadaşlarına güven) oluşmaktadır. Maddeler, 5'li Likert tipi derecelendirilmiştir. Ölçekte, ters puanlanan madde bulunmamaktadır. Anketin üçüncü bölümünde, Kişisel Açılım Uygulama envanteri yer almaktadır. Bu envanter (Johari Penceresi Testi) Uysal (2003: 143), Demir ve Okan (2009: 501) ile Doğan ve Yıldız'ın (2010: 260) çalışmalarında kullanılmış olup, James Roiger'in (2012)'in geliştirdiği bir ölçektir. Demir ve Okan'ın (2009: 502) çalışmasında alfa güvenirlik katsayısı (Cronbach α değeri) 0,77 olarak hesaplanmıştır. Ancak, bu çalışmada yapılan keşfedici faktör analizi sonucunda Kişisel Açılım ve Geri Bildirime ait iki farklı faktör elde edilememiştir. Anketin son bölümünde ise katılımcıların demografik özelliklerini öğrenmek amaçlı toplam 12 soru yer almaktadır. Araştırmanın bulguları, iletişim çatışmalarının örgütsel güven üzerinde olumsuz bir etkisi olduğunu göstermektedir. Özellikle güven eksikliği ve işbirliğinden kaçınma, çalışanların örgüte, yöneticilere ve iş arkadaşlarına duyduğu güveni zayıflatmaktadır. Ancak, iletişimde açıklığın bu olumsuz etkinin düzeyini azalttığı belirlenmiştir. Bir başka ifadeyle, iletişim çatışmaları ile örgütsel güven arasındaki ilişkide iletişim açıklığının düzenleyici bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Açık iletişimin, çalışanların birbirlerini daha iyi anlamalarına, yanlış anlamaları azaltmalarına ve güven inşa etmelerine katkı sağladığı görülmüştür. Bu çalışma, sağlık yönetimi alanında iletişim çatışmalarının örgütsel güven üzerindeki etkisini anlamaya yönelik önemli katkılar sunmaktadır. Özellikle sağlık kuruluşlarında liderlerin ve yöneticilerin açık iletişimi teşvik etmesi ve çalışanlar arasında güven ortamını güçlendirmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Çalışmanın bulguları, sağlık kurumlarında etkili iletişim politikalarının geliştirilmesi açısından yol gösterici olabilir. Anahtar Kelimeler: İletişim, İletişim Çatışmaları, Örgütsel Güven, Johari Penceresi, Sağlık Çalışanları