İlk halka arzlarda düşük fiyatlama ve maliyetlere etkisi

İşletmelerin halka açık olarak işlem gördüğü piyasa; Borsa İstanbul ya da kısaca BİST adıyla geçmektedir. Türkiye'de 1985 yılında ilk olarak İstanbul Menkul Kıymetler Borsası adıyla açılan ve 2013'te "Borsa İstanbul (BİST)" adını almıştır. BİST, sermaye piyasasında faaliyet gösteren Türk ve yabancı kaynaklı bankalara, aracı kurumlara saklama ile takas hizmeti vermektedir. Halka arz, hisse senetlerinin çok sayıda ve önceden bilinmeyen yatırımcılara çağrı ve ilan yoluyla satışı olarak tanımlanmaktadır. Bir diğer tanım olarak; işletmelerin, kaynak ihtiyacını karşılamak amacıyla özkaynak yoluyla senet ihraç ederek kaynak sağlamasıdır. Halka arz edilen işletmeler için çeşitli fiyatlama yöntemlerinden bahsetmek mümkündür. Bu yöntemler arasında işletmeler açısından yaygın olanı; düşük fiyatlandırmadır. Halka arz işlemlerinde düşük fiyatlama olgusu üzerinde çok fazla durulmaktadır. Finans literatüründe, hisse senetlerinin gerçek değerinin altında bir fiyatla satışa sunulması "düşük fiyatlama" olarak adlandırılır. Bu alanda yapılan çalışmalar; ilk defa halka arz edilen hisse senetlerinin kısa dönem fiyat performanslarını belirlemek içindir. Genellikle ilk halka arzların halka arz edildikleri ilk gün piyasa performansının üzerinde bir getiri sağladığı sonucuna ulaşmıştır. Bu araştırmada, Borsa İstanbul'da 1993 - 2014 yılları arasında halka açılan şirketlerin analizi yapılmıştır. Düşük fiyatlandırma kullanılıp kullanılmadığı test edilerek, bu işlemin şirketlere maliyeti ve toplam hasılatı ne yönde değiştirdiği araştırılmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, teze konu olan 280 şirketten 209'unda düşük fiyatlandırma gözlemlenmiş ve toplam maliyetin hasılat içerisindeki yüzdeleri incelendiğinde düşük fiyatlandırma ile paralel bir yapıda seyrettiği bulgusuna ulaşılmıştır.