İlk ve ortaokul yönetici davranışlarının liderlik türlerine göre değerlendirilmesi (öğretmen görüşlerine göre)

Öğrenci ve öğretmenlere mutlu olacakları bir ortam sağlamak eğitimdeki kaliteyi arttırmada bir adımdır. Bunu sağlayacak olan lider özelliğine sahip yöneticilerdir. Bu araştırmanın amacı ilkokul ve ortaokul yöneticilerinin davranışlarını liderlik türlerine göre değerlendirmek ve okullarımızda en çok uygulanan liderlik türünü belirlemektir. Bunun için öğretmenlerin müdürleri hakkındaki liderlik algılarına başvurulmuştur. Araştırmanın evreni 2012 – 2013 eğitim-öğretim yılı içinde; İstanbul ili, Ataşehir ilçesinde, ilkokul ve ortaokullarda görev yapmakta olan öğretmenlerden oluşturmaktadır. İstanbul ili, Ataşehir ilçesinde gidilebilen 14 devlet okulu, 9 özel okulda görev yapan ve ulaşılabilen öğretmenlerin görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmanın örneklemi 321 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma ile ilgili veriler, hazırladığımız "Liderlik Türleri Anketi" ile toplanmıştır. Anketin birinci bölümü kişisel bilgilerle ilgilidir. İkinci bölümde yönetici davranışlarının liderlik türlerine göre değerlendirileceği toplam 55 madde yer almaktadır. Anket, 7 alt başlıktan oluşmaktadır. Bunlar: 'Öğretimsel, Kültürel, Etik, Vizyoner, Öğrenen, Transformasyonel, Süper Liderlik' tir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda şu sonuçlar ortaya çıkmıştır: Ankette geçen bütün liderlik türleri, müdürler tarafından her zaman değil de çoğunlukla uygulanmaktadır. Müdürlerin en çok uyguladığı liderlik türü 'Etik Liderlik' tir. Etik liderlik okulda müdürler tarafından her zaman değil, çoğunlukla uygulanmaktadır. Etik liderlikten sonra yine çoğunlukla uygulanan 'Vizyoner Liderlik' gelmektedir. Daha sonra sırasıyla 'Transformasyonel, Öğretimsel, Kültürel ve Öğrenen Liderlik' gelmektedir. Öğretimsel ve Kültürel Liderlik eşit puan almıştır. Okullarımızda müdürler tarafından en az uygulanan liderlik türü ise 'Süper Liderlik' (kendi kendine liderlik)tir. Öğretmenlerin demografik özelliklerinden cinsiyet, yaş, okul türü, eğitim durumu ve okul müdürüyle çalışma süresine göre anlamlı farklılıklar görülmüştür. Erkek öğretmenler, 51 yaş ve üstündekiler, özel okulda çalışanlar, lisansüstü mezunları, okul müdürüyle 1 yıl ve daha az çalışanlar kendi grubundakilere göre daha olumlu yanıtlar vermiştir. Sınıf ve branş öğretmenlerinin görüşleri arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Okullarımızın daha başarılı olması için yöneticilerimizin hiyerarşik bir yönetimden çok yaşam boyu öğrenmeye dayalı bir yönetim sergilemeleri gerekmektedir. Lider özelliğine sahip bir okul yöneticisi herkesin görevini severek ve vicdani sorumlulukla yerine getirdiği bir okul kültürü meydana getirir. Anahtar Sözcükler: Okul müdürü, yöneticilik, liderlik, liderlik türleri.