İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okul saatleri dışında kalan zamanlarını değerlendirme şekilleri ve bu şekilleri etkileyen faktörler(Kocaeli ili örneği)

Bu araştırma İlköğretim 5. Sınıf öğrencilerinin okul saatleri dışında kalan zamanlarını değerlendirme şekillerini ve bu şekillerde etkili faktörleri tespit etmek amacıyla yapılmıştır.Bu çalışmada, araştırma yöntemi olarak, çeşitleme yöntemi (triangulation technique) kullanılmıştır. Araştırmada, nicel veri toplama yöntemi olarak, genel tarama modelinden kesitsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada, nitel veri toplama yöntemi olarak ?standartlaştırılmış açık uçlu görüşme? yöntemi kullanılmıştır.Araştırmanın evreni, Kocaeli ili merkez ve ilçelerinde bulunan toplam 344 ilköğretim okulu ve bu okulların 5. sınıflarında öğrenim gören toplam 26.622 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini, okulun bulunduğu bölgenin ekonomik düzeyi temel alınarak, tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilmiş düşük, orta ve yüksek olanaklara sahip 42 okul ve bu okullardan da oranlı örnekleme yolu ile seçilmiş 1512 öğrenci oluşturmuştur.Veri toplama aracı olarak, Tutkun, Arısoy (araştırmacı) ve Okay tarafından geliştirilen ?Öğrencilerin Okul Dışı Zamanlarını Değerlendirme Şekilleri ve Bunları Etkileyen Faktörler Anketi? kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen veriler bir İstatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları (Sayı, Yüzde, Ortalama, Standart sapma) kullanılmıştır. Nicelik verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki farkı t-testi, ikiden fazla grup durumunda parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Tek yönlü (One way) Anova testi ve farklılığa neden olan grubun tespitinde Scheffe, Tukey testi kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı ve bağımsız değişkenleri arasındaki ilişkiyi Pearson korelasyon ile test edilmiştir. Nitel veriler ise ?betimsel analiz yöntemi? ile analiz edilmiştir.Çalışma sonucunda aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir:1.İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okul saatleri dışında kalan zamanlarını herhangi bir etkinlikle değerlendirme sıklıkları ortalama düzeydedir. Öğrenciler tarafından en çok tercih edilen etkinlik ödev yapma etkinliğidir. Bu sonuçta; cinsiyet değişkeni hariç kardeş sayısı, ailenin yaşadığı yerleşim yeri, ailenin ekonomik durumu, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, annenin meslek durumu ve babanın meslek durumu değişkenlerinin etkisi bulunmuştur.2.Öğrencilerin katıldıkları etkinlikler, en çok kendi başlarına, yönlendirme olmadan yapılan etkinliklerdir. Etkinliklere en az yönlendirmenin ise okul tarafından olduğu sonucuna ulaşılmıştır.3.Öğrencilerin okul saatleri dışında okulun imkânlarından faydalanma sıklıkları ortalama düzeyde bulunmuştur. Öğrenciler çoğunlukla bahçe, sahalar ve kantinden faydalanmaktadır. Bu imkânlardan faydalanma sıklıkları ile cinsiyet, kardeş sayısı, ailenin yaşadığı yerleşim yeri, ailenin ekonomik durumu, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, annenin meslek durumu ve babanın meslek durumu değişkenleri arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur.4.Öğrencilerin okul saatleri dışında kalan zamanlarını herhangi bir etkinlikle değerlendirememe nedenleri çoğunlukla yeterli vakit bulamayışları ve derslerdeki başarılarını düşürdüğü olarak tespit edilmiştir.5.Öğrencilerin; etkinlik seçimleri, okuldan faydalanma sıklıkları ve herhangi bir etkinlikle değerlendirememe nedenleri yüksek ve orta düzey okullara göre anlamlı bir değişim göstermezken düşük düzey okullarda anlamlı değişiklik görülmektedir.6.Öğrencilerin beklentileri çoğunlukla okullarda gezi faaliyetleri düzenlenmesi, mahallelerde parkların çoğaltılması yönündedir. Öğrenciler aileleriyle en çok sinemaya gitmeyi istemektedirAnahtar Kelimeler: Okul Dışı Zaman, Serbest Zaman, Boş Zaman, Okul, İlköğretim, Öğrenci.