İlköğretim denetmenlerinin denetimler sırasında denetim ilkelerine uyma düzeyleri

ÖZET Araştırmanın amacı, ilköğretim denetmenlerinin denetimler sırasında uymaları gereken denetim ilkelerine uyma düzeylerini ortaya çıkarmak. Ayrıca öğretmenlerin denetmenlerin denetim ilkelerine uyma düzeyi konusundaki görüşlerin; cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, mesleki kıdem, branş ve ilköğretim kurumu dışında çalışılan eğitim kurumu değişkenleri açısından farklılık gösterip göstermediğini belirlemek. Araştırmanın evreni, İzmir ili metropol ilçelerinden Konak ve Buca' da yer alan 158 resmi ilköğretim okulunda çalışan 5759 öğretmenden oluşmaktadır. 2002-2003 eğitim öğretim yılında Konak ve Buca ilçelerinin denetim etkinliğinden sorumlu 6, 7, 8, 9, 10, 11. grup denetmenlerin denetim etkinliğinde bulundukları okul ve öğretmenlere ulaşmak istendiğinden; her grubun sorumluluğunda bulunan okulların % 10'u ile örnekleme giren okullarda bulunan öğretmenlerinde % 40' ı örnekleme dahil edilmiştir. Denetim gruplarının sorumluluğundaki okullar için torbalar oluşturulmuş ve şans yoluyla okullar belirlenmiştir. Örnekleme dahil edilen okullarda bulunan öğretmenlerden anketi yanıtlamak isteyenlerden % 40'ına anketler verilmiştir. Araştırmanın örneklemi; Konak ve Buca ilçelerinde bulunan ilköğretim okullarından oranlı küme örnekleme yoluyla belirlenen 16 resmi ilköğretim okulunda çalışan 284 öğretmendir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Denetim İlkeleri Ölçeği" kullanılmıştır. Denetim ilkeleri ölçeği üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde anket ile ilgili genel açıklamalar; ikinci bölümde ise öğretmenlere ait kişisel bilgiler yer almaktadır. Üçüncü bölüm; denetmenlerin, denetimler sırasında uymaları gereken denetim ilkelerini ölçen, 24'ü olumlu 17'si olumsuz olarak ifade edilmiş 41 yargı maddesinden oluşmaktadır. IVAraştırma sonunda elde edilen verilerin istatistiksel çözümlemeleri hazır bilgisayar programı (SPSS) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, aritmetik ortalama, standart sapma, "t" testi, tek yönlü varyans analizi, kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular şöyle özetlenebilir: 1. Araştırma bulgularıyla da ortaya konulduğu gibi denetimler sırasında denetim ilkelerine uyulması konusunda öğretmenler genelde olumsuz görüş belirtmişlerdir. 2. Öğretmenler denetmenlerin denetimler sırasında demokratik davranmadıklarını düşünmektedirler. 3. Öğretmenler denetim etkinlikleri sırasında karara katılmadıklarını belirtmişlerdir. 4. Denetimin planlanması aşamasına öğretmenler katılmamaktadır. 5. Öğretmenler, denetmenlerin işbirliği, iletişim ve insan ilişkileri becerilerini yetersiz bulmuşlardır. 6. Öğretmenin mesleki gereksinimlerini belirlerken denetmen ve öğretmen işbirliği yapılmamaktadır. 7. Denetim yoluyla öğretmenin geliştirilmesi amaçlanmamaktadır. 8. Denetim sırasında okulun bulunduğu ortam ve koşullar dikkate alınmamaktadır. 9. Denetmenler, yenilikleri yakından izleyip öğretmenlere zamanında duyurmamaktadır. 10. Denetim süreci katılanlarla birlikte sürekli olarak değerlendirilmemektedir. 11. Denetmenlerin denetim sırasında uymaları gereken birinci ve ikinci alt boyutta yer alan denetim ilkeleri konusunda öğretmen görüşleri onların kişisel özelliklerinden branşlarına göre anlamlı farklılık gösterirken; yaş, kıdem, en son mezun olunan okul ve resmi ilköğretim kurumu dışında çalıştıkları eğitim kurum değişkenlerine göre ise gruplar arasında önemli farklılık bulunmamaktadır. Bu özellikler açısından gruplar benzer görüşler içerisindedir.