İlköğretim kurumlarının finansmanında okul aile birliği modelinin incelenmesi

İlköğretimin kurumlarının finansmanında okul aile birliği modelinin incelenmesini amaçlayan bu araştırma, var olanı betimlemeyi amaçladığından nitel bir araştırmadır. Araştırmada mülakat tekniği ile veriler toplanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2011-2012 eğitim ve öğretim yılında Nevşehir İli Merkez İlçesinde bulunan Resmi İlköğretim Okulu müdürleri, öğretmenler, okul aile birliği başkanları ve veliler oluşturmaktadır. Araştırmada 5 okul müdürü, 5 okul aile birliği başkanı, 10 öğretmen ve 10 veli ile görüşülmüştür. Böylelikle, araştırma sürecinde görüşme yapılan kişi ayısı 30 kişi olarak gerçekleşmiştir.Yapılan araştırmada okul aile birliklerinin toplam on üç farklı kalemden gelir elde ettikleri ve bu gelirlerle sekiz farklı gider kalemini karşılamaya çalıştıkları tespit edilmiştir. Okul aile birliği gelir kaynaklarının kayıt altına alınmasında tam sağılıklı bir sistemin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından oluşturulamadığı görülmüştür. Okul aile birliği gelir gider kayıtlarının birlik yönetimi yerine çoğunlukla okul yönetimi tarafından tutulmaktadır. Hem okul müdürleri hem de okul aile birliği başkanları okul aile birliğinin aksayan yönü olarak okul aile birliği yönetim kurulunun düzenli toplanamadığını, velilerin biri gelse biri gelmediğini bu nedenle de faaliyetlerinin düzenli olarak yürümediğini belirtmektedirler. Öğretmenlerin okul yönetimleri tarafından okul aile birliği adına para toplamaları için teşvik edilmekte ve para toplamaya zorlanmaktadırlar. Öğretmenlerin okul aile birliği adına para toplama faaliyetinde bulunmaları onların psikolojilerini ve ruh sağlıklarını etkilemektedir.İlköğretim okullarına harcama yetkisinin okul yönetimlerinde bulunduğu, öğrenci ve öğretmen sayıları dikkate alınarak ödenek ayrılmalıdır. Okul aile birliklerinin sağladıkları finansman kaynağı okulun genel giderleri için değil eğitimin niteliğinin artırılması ile okulun sosyal-kültürel faaliyetleri için kullanılmalıdır. Okul aile birlikleri okul yönetimlerinden tamamen bağımsız olmalı ve faaliyetlerinde okul yönetimi ve öğretmenler etkin değil birer danışılan olmalıdır. İlköğretim okullarının elde ettiği her türlü finansman kaynağının belgelendirilebildiği bir finansman kayıt modeli oluşturularak hesapların şeffaf olması sağlanmalıdır.Anahtar Kelimeler: Eğitimin Finansmanı, Okul Aile Birlikleri, Veli Bağışları