İlköğretim öğrencilerinin kimyasal kavramlarla ilgili anlamaları

Bu çalışmada, ilköğretim öğrencilerinin fen bilgisi dersinde geçen kimya kavramları nasıl anladıklarını ve bu kavramlarla ilgili gerçekleştirdikleri anlamaların bilimsel olarak doğru kabul edilen açıklamalara yaklaşma durumlarının cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır.Çalışma, 2009-2010 eğitim öğretim yılı içerisinde Ankara İli'nin, farklı semtlerinde bulunan dört ilköğretim okulundaki ve bir özel dershanedeki 8. sınıf öğrencileriyle yapılmıştır. Çalışmada, öğrencilerin kimyasal kavramlarla ilgili algılamalarını ortaya çıkarmak için, atom, iyon, molekül, element, bileşik, karışım, saf madde, kimyasal bağlar, fiziksel ve kimyasal değişim kavramları ile ilgili sorular içeren bir kimya kavram testi kullanılmıştır. Bu test, örneklemi oluşturan okulların 8.sınıf öğrencilerine (toplam 464 öğrenci) uygulanmıştır. Teste verilen cevaplar, sorulardaki genel eğilimin görülmesi açısından yüzdeler halinde ifade edilmiştir. Kimya kavram testinin değerlendirilmesi sonucunda, öğrencilerin doğru cevapları seçme oranlarının düşük olduğu, bu durumun her okul içinde benzer bir eğilim gösterdiği gözlenmiştir.Ulaşımın kolay olması ve örneklemi oluşturan tüm okullardan gelen öğrencilerin bir arada bulunması nedeniyle ortak okul olarak kabul edilebilecek özel dershanedeki öğrencilerden test sonuçlarına göre seçilenlerle mülakatlar yapılmıştır. Mülakat yapılacak öğrencilerin seçiminde testteki başarıları dikkate alınmış ve düşük, orta ve yüksek düzeyde başarı gösterenlerden ikişer öğrenci belirlenmiştir. Toplam altı öğrenciyle yapılan mülakatlar, öğrencilerden izin alınarak kaydedilmiş ve sonra ses kayıtları analiz edilmiştir. Kimya kavram testinden elde edilen cevaplar mülakat sonuçları ile desteklenerek öğrencinin fen ve teknoloji programında yer alan temel kimya kavramları ile ilgili anlamaları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.Çalışma sonucunda, ilköğretim öğrencilerin kimya kavramlarını iyi anlayamadıkları, kavramların tanımlarını bilimsel bilgilere yakın olarak yapabildikleri halde bu kavramları modeller üzerinde göstermede zorlandıkları görülmüştür. İlişkisiz örneklem t-testi analiz sonuçlarına göre kız ve erkek öğrenci gruplarının kimya kavram testindeki ortalamaları arasında 0,05 düzeyinde anlamlı fark bulunmuştur. Kız öğrenci grubunun ortalaması, erkek öğrenci grubunun ortalamasından daha büyük bulunduğu için kimya kavramlarını, kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha iyi kavradıklarını söylemek mümkündür.