İlköğretim okulları ilk kademede okutulan ders kitaplarının resimlemeleri yönünden değerlendirilmesi

Ülkemizde ilköğretim ilk kademede (1. ile 5. sınıf arası) okutulan ders kitapları, çocuğuneğitim-öğretimle resmen tanıştığı bu yıllarda okulu, okumayı sevmesi, derse karşı ilgi ve istekduyması açısından çok önemli bir yere sahiptir. Çünkü ders kitapları çocuğa etkili öğrenimde,öğrendiklerini özümsemesinde, okul dışı zamanlardaki öğretim etkinliklerinde yardımcıolacak en temel eğitim araç-gereçleridir. İlköğretim okullarında MEB (Milli EğitimBakanlığı) tarafından gönderilen kitaplar okutulmaktadır. MEB Talim ve Terbiye Kurulu'nunbelirlediği standartlar doğrultusunda bu kitaplar iç ve dış yapı (fiziksel) özellikleri açısındangeliştirilmeye, eksikliklerinin giderilmesine çalışılmıştır. Ancak bu kitaplar dış yapı özelliklerive bu özellikler içinde en geniş ve önemli yere sahip ?resimlemeler (illustrasyonlar)?açısından halen çok önemli eksiklikler taşımakta, bu eksiklikler eğitimin kalitesini olumsuzyönde etkilemektedir.Bu araştırmanın amacı ilköğretim okullarında ilk kademede okutulan ders kitaplarının dış yapıözellikleri ve bunlar içinde ?resimlemeler (illustrasyonlar)? konusundaki yanlışların veeksikliklerin belirlenmesidir.Araştırma 2004-2005 eğitim-öğretim yılında MEB tarafından ilköğretim 1., 2., 3. sınıflaragönderilen kitaplardan, Almanya'da ilk üç sınıfta okutulan kitaplardan uzman görüşleriyleelde edilen verilerle ve ayrıca Bursa ve Niğde illerinde görev yapan 40 sınıf öğretmeniningörüşlerine yer verilerek gerçekleştirilmiştir. Tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmanınverileri söz konusu kitapların görsel yönden incelenmesi, bu kitaplar hakkında sınıföğretmenlerine ve uzmanlara uygulanan bir anketle toplanmıştır. İlk ankette toplam 15 maddebulunup sınıf öğretmenlerinin görüşleri 10 maddede belirlenmiştir. Bu anketle, sınıföğretmenlerinin okuttukları ders kitaplarındaki resim, fotoğraf gibi görsel donanımlarınöğrencilerin eğitim-öğretimine olan etkisi üzerine genel görüşleri alınmış, öğrencilereverdikleri metin veya bilginin örneklenmesinde, konunun anlaşılmasında yaşadıklarıgüçlükler ortaya çıkarılmıştır.Ders kitaplarının görsel donanımları konusunda uzman görüşlerinin alındığı ikinci anket, sınıföğretmenlerine uygulanan ilk anketin geliştirilmiş şeklidir. Fiziksel ve görsel özellikler olmaküzere iki bölümden oluşan bu ankette kitabın fiziksel özelliklerini belirlemek amacıyladüzenlenmiş 12 soru ve görsel özelliklerini belirlemek amaçlı hazırlanmış 15 maddebulunmaktadır. Bu anket aracılığı ile Türkiye ve Almanya'daki ders kitaplarının görselaçıdan mevcut durumunun belirlenmesi amaçlanmış, anket verilerine dayanarak ülkemizdeokutulan ders kitaplarındaki görsel yetersizlikler ortaya konmaya çalışılmıştır.