İlköğretim okullarında çalışan öğretmenler ve yöneticilerin bilişsel ahlaki yargı yeteneklerinin çok boyutlu olarak incelenmesi (İstanbul Anadolu Yakası örneği)

Bu araştırmada ilköğretim okullarında çalışan yöneticiler ve öğretmenlerin bilişsel ahlaki yargı yetenekleri puanlarının demografik değişkenler ve mesleki özelliklerine göre nasıl farklılaştığını çok boyutlu olarak incelenmesi amaçlamıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Giriş, İlgili Literatür, Yöntem, Bulgular, Sonuç, Tartışma ve Öneriler olmak üzere 5 ana bölümden oluşmaktadır.Araştırmanın örneklemi iki aşamalı basit tesadüfi örneklem metodu kullanılarak belirlenmiştir. 2006-2007 eğitim-öğretim yılı 2. döneminde İstanbul İli Anadolu Yakası'dan seçilen 5 ilçeden (Kadıköy, Kartal, Maltepe, Sultanbeyli, Ümraniye) 30 farklı ilköğretim okulunda görev yapmakta olan 78 yönetici ve 312 öğretmen katılmıştır. Veriler Georg Lind'in Ahlaki Yargı Testi (MUT, 1977)'nin Çiftçi (MUT-TR, 2001) tarafından geçerliliği sağlanmış Türkçe Versiyonu ve ayrıca demografik değişkenlerin toplanmasına yönelik yazar tarafından geliştirilen bir Kişisel Bilgi Formu toplanmıştır.Araştırmada; normal dağılım özelliği göstermeyen dağılımlar için non-parametrik teknikler, normal dağılım özelliği gösteren dağılımlar için ise parametrik analiz teknikleri; bağımsız grup t testi, non-parametrik Mann Whitney-U testi, tek boyutlu varyans analizi (ANOVA) ve non-parametrik Kruskal Wallis-H testi kullanılmış olup, manidarlık .05 düzeyinde sınanmıştır.Bu araştırmanın sonuçlarıyla yöneticiler ve öğretmenlerin, Kişisel Bilgi Formu ile Ahlaki Yargı Testi (MUT-TR) puanlarında farklılıkları incelenen değişkenler; cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olup-olmama durumu, eş çalışma durumu ve şekli, eğitim düzeyi, mezun olunan okul türü, görev konumları, görevindeki çalışma şekli, görev alanı, öğretmenlik mesleği kıdemi, görev yaptığı okuldaki çalışma süresi, yöneticilik görev kıdemi, algılanan okul imkânları, mesleki yayın takibi, ev sahipliği, algılanan gelir düzeyleridir. Ahlaki Yargı Testi puanları farklılıklarında; çocuk sahibi olmayan yönetici ve öğretmenlerin puanlarının daha yüksek olduğu; öğretmenler için kadrolu olarak çalışanların sözleşmeli çalışan öğretmenlere göre puanlarının daha yüksek olduğu; yöneticiler ve öğretmenler için, öğretmenlik kıdemi arttıkça pualarının arttığı saptanmıştır.Anahtar Sözcükler: Ahlak, Etik, Kişilik Gelişimi, Ahlaki Yargı Yeteneği, Georg Lind'in Ahlaki Yargı Testi (MUT), Lawrence Kohlberg'in Bilişsel Ahlak Gelişimi Teorisi, yönetici, öğretmen.