İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin zihinsel sözlüğünü geliştirmede eğitsel oyunların etkisi

Duygu ve düşüncelerimizi karşı tarafa aktarabilmede en önemli unsur dildir. Bireyler etkili iletişim kurabilmek için dilini doğru kullanmalıdır. Sözlü iletişim sırasında sadece tekdüze kelimeler kullanılmamalı, açıklayıcı farklı kelimelere de yer verilmelidir. Kelime bilgisi güçlü olan bireyler duygu ve düşüncelerini akıcı bir dille ifade edebilir, bunun yanında okuduğunu daha kolay anlayabilirler. Türkçe öğretim programında dinleme, konuşma, okuma, yazma, görsel okuma ve görsel sunu becerilerinin öğrencilere kazandırılması hedeflenmiştir. Bu becerilerin kazanılması için öğrencilerin zihinsel sözlüğünü etkili bir şekilde kullanması önem taşımaktadır. Öğrencilerin zihinsel sözlüklerini geliştirmek için geleneksel yöntemlerin etkili olmadığı ortadadır. Kelime öğretimi sürecinde sadece sözlükten kelimenin anlamına bakıp kelimeyi cümle içinde kullanmak, kelimenin öğrenilmesini sağlamamaktadır. Bu nedenle kelime öğretiminde, öğrenilen kelimenin kalıcılığının sağlanması, öğrencinin kelime öğrenme isteğini arttırması ve eğlenceli olması açısından öğretmenler tarafından uygulamaya dönük çalışmalara yer verilmelidir. Öğrencilerin zihinsel sözlüğünü geliştirmede kullanılan uygulamaya dönük etkili çalışmalardan biri de eğitsel oyunlardır. Yarı deneysel modelle desenlenen bu araştırmanın temel amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin zihinsel sözlüğünü geliştirmede eğitsel oyunların etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda 2016-2017 eğitim öğretim yılının ikinci yarıyılında Bartın ili Merkez ilçesinde bulunan Budakdüzü İlkokulu'nda öğrenim görmekte olan 36 4.sınıf öğrencisine ön test uygulanarak kelime bilgileri ölçülmüştür. Kelime bilgisi düzeyleri birbirine denk olan iki sınıftan restgele biri deney diğeri ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda eğitsel oyunlarla kelime öğretimi çalışmaları yapılırken, kontrol grubunda ise Türkçe öğretim programı kapsamında Türkçe dersi öğrenci çalışma kitabında yer alan etkinliklerle kelime öğretimi çalışmaları yürütülmüştür. Yapılan 10 haftalık uygulama sonrasında iki gruba da son test uygulanmış ve öğrencilerin erişi düzeyleri incelenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Wesche ve Paribakht (1996) tarafından geliştirilmiş ve İlter (2015) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan "Kelime Bilgisi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 18 paket programına aktarılmış ve veriler üzerinden araştırma soruları doğrultusunda aritmetik ortalama, frekans, yüzde, standart sapma, Mann Whitney U, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi gibi gerekli istatistiksel işlemler yapılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda eğitsel oyunlar ile kelime öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin ön-test ve son-test puanları arasında son-test puanları lehine anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç doğrultusunda eğitsel oyunlarla yürütülen kelime öğretimi çalışmalarının, öğrencilerin zihinsel sözlüklerinin geliştirilmesinde etkili olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Eğitsel Oyun, Zihinsel Sözlük, Kelime, Kelime Öğretimi.