İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde problem çözme yönteminin öğrencilerin okul başarıları ve duyuşsal özellikleri üzerindeki etkisi

ÖZET Bu araştırmanın amacı, ilkokul sosyal bilgiler dersinde "problem çözme yöntemi" kullanılmasının öğrencinin okul başarısı ve duyuşsal özellikleri üzerindeki etkisini saptamaktır. Manisa ili şehir merkezinde, MEB'na bağlı 25 ilkokulda öğrenim gören 4. sınıf öğrencileri araştırmanın evrenini oluşturmuştur. Manisa Gazi İlkokulu'nun 2 ayn 4. sınıf şubesi de, araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Bu şubelerin seçiminde, sınıf öğretmenlerinin mezun oldukları okulların, mesleki kıdemlerinin, cinsiyet ve yaşlarının aynı ya da benzer olmasına dikkat edilmiştir. "Problem çözme yöntemi"nin öğrencilerin okul başarısı üzerindeki etkisini saptamak amacıyla, farklı kontrol gruplu ön test - son test deseni kullanılmıştır. İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde "Tarih, Tarihte Anadolu, Türkler ve İslamiyet" ünitesi, deney grubunda "problem çözme yöntemi" ile işlenmiş kontrol grubunda ise "geleneksel yöntem"le işlenmiştir. Veri toplama aracı olarak, ünitede kazandırılması hedeflenen davranışları kapsayacak nitelikte araştırmacı tarafından hazırlanan ve geçerlik-güvenirlik çalışması yapılarak standartlaştınlan, 80 soruluk başarı testi kullanılmıştır. "Problem çözme yöntemi"nin öğrencilerin duyuşsal özellikleri üzerindeki etkisini saptamak amacıyla, farklı kontrol gruplu son test deseni kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, 4 kategoriden ve 2 ayrı bölümden oluşan, araştırmacı tarafından hazırlanan "Duyuşsal Özellikler Anket Formu" kullanılmıştır. Veriler SPSS programı ile çözümlenmiş ve istatiksel işlemlerden aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde, t testi (iki ortalama arasındaki farkın anlamlılık testi, iki eş arasındaki farkın anlamlılık testi) kullanılmıştır. IIIAraştırmada aşağıdaki bulgular elde edilmiştir: 1. Deney ve kontrol grubunun ön test başarı ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu sonuç, deney ve kontrol gruplarının iyi bir şekilde eşleştirildiğini göstermektedir. 2. Deney grubunun ön ve son testinde elde edilen basanların aritmetik ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. 3. Kontrol grubunun ön ve son testinde elde edilen basanların aritmetik ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. 4. Deney ve kontrol grubunun son test basan ortalamalan arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. 5. Deney ve kontrol gruplannın ilk ve son test farklan arasındaki fark da anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Buna göre, sosyal bilgiler dersinde "problem çözme yöntemi "nin kullanılması, akademik başanyı arttırmada geleneksel yöntemden daha etkilidir. 6. a) Deney grubunda, duyuşsal alan hedef davranışlannın gerçekleşme düzeyi kontrol grubundan daha yüksektir. b) Deney grubunda, MEB'nın sosyal bilgiler programında yer alan duyuşsal amaçlan ifadelendirme düzeyi kontrol grubundan daha yüksektir. c) Deney grubu öğrencilerinin hemen hepsi, problem çözme uygulamalanna kendi istekleri ile katıldıklannı, uygulamalann daha iyi öğrenmelerini sağladığını ve "problem çözme yöntemi" ile ders işlemeyi sürdürmek istediklerini belirtmişlerdir. d) Deney grubu öğrencilerinin tarih alanına karşı ilgisi, "çok sevdim" yanıtı çevresinde yoğunlaşırken, kontrol grubu öğrencilerinin yanıtlan "sevdim" ifadesi çevresinde yoğunlaşmıştır. Kontrol grubu öğrencilerinden tarih alanını sevmediğini belirten olmasına rağmen, deney grubu öğrencilerinden tarih alanını sevmediğini belirten olmamıştır. e) Deney grubu öğrencilerinin büyük çoğunluğu tarih dersine aynlan zamanı "yetersiz" bulurken, kontrol grubu öğrencilerinin yanıtlan "yeterli" ifadesi çevresinde yoğunlaşmıştır. f) Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin hepsi de tarih dersini gerekli bulduklannı belirtmiştir. Ancak deney grubu öğrencilerinin hemen hepsi tarih dersinin gerekliliğini savunabilirken, kontrol grubu öğrencilerinin yansından fazlası tarih dersini neden gerekli bulduklannı açıklayamamışlardır. IV