İlkokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı, öz düzenleme becerileri ve ders içi motivasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeyleri ile öz düzenleme becerileri ve ders içi motivasyonları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre desenlenmiştir. Çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Hatay ili Antakya ilçesinde öğrenim gören ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıf düzeyindeki toplam 340 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği ve Eğitimde Motivasyon Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve bootstrap temelli aracılık analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, erkek öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin kız öğrencilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ayrıca kız öğrencilerin öz düzenleme becerileri ve içsel motivasyon düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Günlük oyun oynama süresi ile dijital oyun bağımlılığı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Özellikle günde üç saat ve üzeri oyun oynayan öğrencilerin bağımlılık düzeylerinin riskli seviyede olduğu ve öz düzenleme becerilerinin anlamlı biçimde azaldığı tespit edilmiştir. Korelasyon analizleri, dijital oyun bağımlılığı ile öz düzenleme ve ders içi motivasyon arasında negatif; öz düzenleme ile ders içi motivasyon arasında ise pozitif yönlü ilişkiler olduğunu göstermiştir. Aracılık analizi sonuçları, dijital oyun bağımlılığının ders içi motivasyon ile hem doğrudan negatif bir ilişki sergilediğini hem de öz düzenleme becerileri aracılığıyla motivasyonu dolaylı yoldan negatif yönde yordadığını ortaya koymuştur. Bootstrap güven aralığı değerlerine göre öz düzenleme becerilerinin bu ilişkide kısmi aracı rolü üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, öğrencilerin öz düzenleme becerileri ve içsel motivasyonlarının güçlendirilmesinin dijital oyun bağımlılığını azaltmada etkili olduğu değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Dijital oyun, İlkokul öğrencileri, Motivasyon, Öz düzenleme