İlkokul öğrencilerinin çevre farkındalıkları ile çevreye yönelik tutumlarının incelenmesi

Bu araştırmada ilkokul öğrencilerinin çevre farkındalıkları ile çevreye yönelik tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. İlkokul 4.sınıf öğrencilerinin çevresel farkındalıkları ile çevreye yönelik tutumları, cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Orta Karadeniz Bölgesinde yer alan bir devlet okulunda öğrenim gören 90 (54 kız, 36 erkek) ilkokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verileri Yıldız Yılmaz ve Mentiş Taş (2017) tarafından geliştirilen "İlkokul Çevre Farkındalık Ölçeği" ile Artvinli ve Demir (2018) tarafından geliştirilen "İlkokul Çevre Tutum Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Çevre farkındalık ölçeğinde doğada yaşam, dönüştürülebilir enerji kaynakları ve kullanımları, çevresel sorumluluk ve canlıların devamlılığı olmak üzere 4 alt boyut, çevre tutum ölçeğinde olumlu çevresel davranışlar, çevresel bilgi ve farkındalık, olumsuz çevresel davranışlar olmak üzere 3 alt boyut bulunmaktadır. Araştırmada elde edilen verilerde öğrencilerin çevre farkındalıkları ve çevreye yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi bulmak için Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. İlkokul öğrencilerinin çevresel farkındalıkları ile çevreye yönelik tutumlarının belirlenen değişkenlere göre değişip değişmediğini belirlemek için verilerin dağılımları incelenmiş ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon, İlişkisiz Örneklemler İçin İki Faktörlü ANOVA, Parametrik Olmayan Test yöntemlerinden Mann-Whitney U Testleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre ilkokul öğrencilerinin çevresel farkındalık genel ortalamaları ile çevresel sorumluluk alt boyutunun yüksek düzeyde, doğada yaşam ve dönüştürülebilir enerji kaynakları ve kullanımları alt boyutlarının çok yüksek düzeyde, canlıların devamlılığı alt boyutunun orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. İlkokul öğrencilerinin çevresel farkındalıklarının cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu değişkenlerine göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. İlkokul öğrencilerinin çevreye yönelik tutum ve alt boyutlarının orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Çevreye yönelik tutum ve alt boyutlarında anne eğitim durumuna göre istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çevre tutumu alt boyutlarından olumlu çevresel davranışlar alt boyutunda baba eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. İlkokul öğrencilerinin çevresel farkındalıkları ile çevreye yönelik tutumları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öğrencilerin çevresel farkındalık ve çevreye yönelik tutumlarının artırılması amacıyla farklı derslerle ilişkilendirilerek teorik ve uygulamalı etkinlikler planlanması önerilmektedir.