İlkokul öğrencilerinin sözlü tarihe yönelik tutumlarının incelenmesi

Bu araştırma, ilkokul öğrencilerine yönelik geçerli ve güvenilir bir sözlü tarih tutum ölçeği geliştirilmesi ve ilkokul öğrencilerinin sözlü tarihe yönelik tutumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla iki alt boyuttan oluşan 15 maddelik Sözlü Tarih Tutum Ölçeği (STTÖ) geliştirilmiştir. Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı .76 olan ölçek, varyansın % 46.62'sini açıklamaktadır. Tarama modeliyle yapılan bu araştırmada verilerin analizinde anlamlılık düzeyi .05 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin alt boyutları "bireysel" ve "toplumsal"dır. Ölçek, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Sakarya ilinde ilkokul 3 ve 4. sınıflarda öğrenim gören 817'si (%50.3) kız, 807'si (%49.6) erkek olmak üzere toplam 1624 öğrenciye uygulanmıştır. Veri toplama aracının geçerlik ve güvenirlik analizlerinden sonra veriler araştırmanın alt problemlerine göre analiz edilmiştir. Elde edilen verilere uygulanacak testleri belirlemek amacıyla yapılan Kolmogorov-Smirnov testi sonucunda bağımsız değişkenlerin dağılımlarının normal olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin cinsiyeti, sınıf düzeyi, okul türü, aile türü, kendine ait oda olup olmaması durumu, anne babalarının birlikte yaşayıp yaşamaması durumları için bağımsız değişken düzeyi iki olduğundan sözlü tarihe yönelik tutum puan ortalamaları arasındaki farkların önem kontrolü bağımsız gruplara uygulanan t-testi ile yapılmıştır. Aile gelir düzeyi ve tarihle ilgili konulardan hoşlanma durumlarının toplumsal boyutu varyansların homojen ve bağımsız değişken düzeyinin ikiden fazla olmasından dolayı farkların önem kontrolü Tek Yönlü Varyans Analizi ile tarihle ilgili konulardan hoşlanma durumlarının bireysel boyutu ve ölçek toplamı varyansların homojen olmaması ve bağımsız değişken düzeyinin ikiden fazla olmasından dolayı farkların önem kontrolü Welch testi ile belirlenmiştir. Tek yönlü varyans analizi sonucunun önemli bulunduğu durumlarda farkın hangi ortalamalar arasındaki farklardan kaynaklandığını belirlemek amacıyla Scheffe testi, varyansların homojen olmadığı durumlarda Welch test tekniği kullanıldığı zaman ikili karşılaştırmalar için Tamhane testi yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin cinsiyetlerine göre sözlü tarihe yönelik tutumlarının kız öğrenciler lehine; okul türüne göre devlet okuluna devam eden öğrenciler lehine; tarih konularından hoşlanma düzeyine göre tarih konularından hoşlanan öğrenciler lehine anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur. Sınıf düzeyinin, aile türünün, aile gelir düzeyinin, kendilerine ait odalarının olup olmamasının, anne babalarının birlikte yaşayıp yaşamamasının öğrencilerin sözlü tarihe yönelik tutumlarını anlamlı bir şekilde farklılaştırmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış ve yeni araştırmalar için önerilere yer verilmiştir.