İlkokul öğrencilerinin yazma güçlüklerinin belirlenerek yazma becerilerinin geliştirilmesi

Bu araştırmanın amacı, İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin yazma güçlüklerini belirlemek, yazma güçlüğü olan öğrencilere yönelik eylem planları hazırlamak ve eylem planlarının öğrencilerin yazma güçlüklerini giderip gidermediğini belirlemektir. Eylem araştırması olarak tasarlanan bu araştırmada araştırmacı, uygulayıcı ve aynı zamanda araştırmayı yürütendir. Çalışma grubu; 2020-2021 eğitim öğretim yılında Balıkesir ilinin Ayvalık ilçesine bağlı ilkokullardan birinde öğrenim gören 4. sınıf öğrencileri içerisinde yazma güçlüğü sorunu yaşayan 1'i kız ve 2'si erkek olmak üzere 3 öğrenciden oluşmaktadır. Bu öğrencilerin özelliklerine göre üç ayrı eylem planı hazırlanmış olup; eylem planlarının uygulanması 10 hafta sürmüştür. Her öğrencinin gelişimi kendi içinde değerlendirilirmiştir. Araştırmada veriler; Çok Boyutlu Okunaklık Ölçeği, Yazım Hataları Formu, araştırmacı ve öğrenci günlükleri, kopyalama, dikte ve serbest yazı metinleri, çalışma kâğıtları, veli ve öğrenci görüşmesi, ses kayıtları ve öğrenci dosyaları ile elde edilmiştir. Araştırmada, dördüncü sınıfta öğrenim gören üç öğrencinin yazma becerilerinin geliştirilmesine yönelik Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) ve bu programlara bağlı Bireyselleştirilmiş Öğretim Planları (BÖP) hazırlanmıştır. Her öğrenciye ait haftada bir olacak şekilde on ayrı ders planı hazırlanmıştır. Her bir plan iki oturumdan oluşmakla birlikte haftalık olarak ortalama 4 saati kapsayan bir sürede gerçekleştirilmiştir. Araştırma süresince kullanılan her araç ve yapılan her etkinlik, öğrencilerin ve öğretilecek harfin durumuna göre yeniden uyarlanmıştır. Programlar hazırlanmadan önce öğrencilerin tüm yönleri ele alınmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda öğrenciler için hazırlanmış BEP dosyalarından faydalanılmıştır. Bu dosyaların içinde öğrencilerin var olan performans düzeyleri, uzun ve kısa dönemli hedefler ve bunlara bağlı olarak hazırlanmış Bireyselleştirilmiş Öğretim Planları ve BÖP Değerlendirme Takip Formları'na yer verilmiştir. Ayrıca bu süreçte öğretmen, veli ve öğrenci görüşlerinden, öğrenci defterlerinden, yazı değerlendirme araçlarından, araştırmacı gözlemlerinden faydalanılmıştır. Daha sonra öğrenciler için hazırlanan her programda öncelikle güçlük çekilen harflerin tespiti, harf öğretimi etkinlikleri ve devamında hece, kelime ve cümle öğretimlerine yönelik etkinlikler ve stratejilere yer verilmiştir. Programlarda yer alan etkinlikler ve stratejiler uzman görüşüne ve detaylı bir literatür incelemesiyle belirlenmiştir. Araştırmada süreç değerlendirmesi yapılmış ve oluşacak her soruna ilişkin oluşturulmuş etkinliklerden faydalanılmıştır. Bu çalışma her öğrenci için yaklaşık 40 saat sürmüş olup; yaklaşık 2,5 ayda tamamlanmıştır. Uygulanan programların etkili olup olmadığını incelemek amacıyla, üç öğrencinin de uygulama sonrası yazıları değerlendiricilere göre Çok Boyutlu Okunaklık Ölçeği'ne ve Yazım Hataları Formu'na göre değerlendirilmiştir. Ayrıca ilk ve son hafta öğrenci günlüklerinin değerlendirmesine yer verilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; her üç öğrenci için de uygulama sonrası Çok Boyutlu Okunaklık Ölçeği'nden, elde ettikleri puanlar karşılaştırıldığında, gelişim olduğu görülmektedir. Ayrıca Yazım Hataları Formu'na ve öğrenci günlüklerine göre uygulama öncesi ve sonrası değerlendirildiğinde her üç öğrencinin hem yazım hataları hem de anlam bakımından geliştiği görülmüştür. Sonuç olarak, araştırma süreci boyunca hazırlanan programlar, uygulanan yöntem, teknik ve stratejiler öğrencilerin yazma güçlüklerinin giderilmesinde olumlu katkı sağlamışlardır. Eylem araştırmasının kullanıldığı bu çalışmada, sonuçları genellenmediğinden yazma güçlüğüne yönelik farklı yöntemler uygulanarak, sonuçları araştırılabilir. Ayrıca yazma güçlüğü gösteren öğrencilerin yazma becerilerini geliştirmek için uygulamaya dönük araştırmalar arttırılabilir. Anahtar Kelimeler: Dördüncü Sınıf, Yazma Güçlüğü, Yazma Stratejileri, Yazı Öğretimi