İlkokul öğretmenlerinin öğretmen olma motivasyonu, öz yeterlik inançları ve yenilikçilik algılarının iş memnuniyetine etkisi

Öğretmenler toplumların istediği nitelikli insan gücüne sahip olmada, bireylerin toplumsal yaşama uyum sağlamasında, toplumun sosyal ve teknolojik bir takım değişimlere uyum sağlamasında önemli görevler üstlenmektedir. Bu bakımdan öğretmen eğitiminde nitelikli öğretmenlerin sisteme katılması ve bu öğretmenlerin sistem içerisinde kalması önemlidir. Bu nedenle öğretmenlik ve öğrenme-öğretme süreci ulusal ve uluslar arası düzeyde bir çok araştırmaya konu olmaktadır. TALIS (Teaching and Learning International Survey)-Uluslararası öğrenme ve öğretim anketi bunlardan biridir. Bu araştırmada TALIS 2018 anket verilerinden hareketle Türkiye'de bu araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin öğretmen olma motivasyonları, öğretmenliğe ilişkin öz yeterlilik inançları, yenilikçilik (inovasyon) algılarının iş memnuniyetine etkisi incelenmiştir. Araştırma tarama modelindedir. Araştırmada TALIS 2018 Türkiye verilerinden 3204 ilkokul öğretmeninin verileri temel alınmıştır. Veriler OECD web sayfasından elde dilmiştir. Araştırmada kullanılan öğretmen olma motivasyonu, öz yeterlik inancı, yenilikçilik ve iş memnuniyeti anketlerinin geçerlik ve güvenirlik değerleri uygundur. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t testi, anova, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin öğretmen olma motivasyonunda sosyal fayda kaynaklarının daha etkili olduğu; öz yeterlik inançlarına ilişkin öğretime, sınıf yönetimi ve öğrenci katılımını sağlamaya yönelik öz yeterlik inançlarının orta düzeyin üzerinde olduğu, yenilikçilik algılarının ve iş doyumlarının orta düzeyin üzerinde olduğu bulunmuştur. Kadın öğretmenlerin, öğretmen olma motivasyonu, öz yeterlik inancı ve iş memnuniyetinin daha yüksek olduğu, öğretmenlerin öğretmen olmaya ilişkin formal eğitim sürecini tamamlama sonrası geçen süreye göre öğretmen olma motivasyonları ve öz yeterlik inançlarının farklılaşmadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin öğretmen olma motivasyonu, öz yeterlik inancı, yenilikçilik ve iş memnuniyeti arasında pozitif düşük ve orta düzeyde ilişkiler olduğu; öğretmen olma motivasyonu, öz yeterlik inancı ve yenilikçiliklerinin, öğretmen iş memnuniyetinin anlamlı yordayıcısı olduğu bulunmuştur.