İlkokulda öğrenim gören 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin diyet kalitelerinin, hedonik açlık ve obezite durumlarının incelenmesi

Bu çalışma ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin diyet kalitelerinin, hedonik açlık ve obezite durumlarının değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Ankara'da bulunan iki ilkokulda öğrenim gören 72 kız, 60 erkek olmak üzere toplam 132 çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Çocukların sosyodemografik özelliklerini, sağlık durumunu ve beslenme alışkanlıklarını saptamak amacıyla araştırmacı tarafından anket formu uygulanmıştır. Günlük enerji ve besin ögesi alımlarının ve diyet kalitesinin belirlenmesi için 24 saatlik besin tüketim kaydı alınmıştır. Hedonik açlık seviyelerini değerlendirmek için "Türkçe Besin Gücü Ölçeği Çocuk Versiyonu(BGÖ), fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek için "24 saatlik fiziksel aktivite kaydı" kullanılmıştır. Antropometrik ölçümler araştırmacı tarafından alınmıştır. Çocukların %41.7'si 9 yaşında, %58.3'ü 10 yaşındadır. MAR (Ortalama Yeterlilik Oranı) sınıflamasına göre çocukları %84.8'inin diyet kalitesi "iyi", %15.2'sinin "geliştirilmeye ihtiyaç var" olarak saptanmıştır. BGÖ toplam puan ortalamaları toplam çocukların 2.8±0.76, erkeklerin 2.9±0.71, kızların 3.2±0.93 olarak tespit edilmiştir. Ölçek toplam puanlarında cinsiyet açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Yaşa göre BKİ z skoru sınıflamasına göre çocukların %28.8'i fazla kilolu, %15.9'u obezdir. Çocukların BGÖ toplam puanı normal sınıfta olanlarda 2.80±0.71, fazla kilolularda 2.70±0.70 ve obezlerde 3.05±0.90'dir. BKİ ile BGÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Öğün atlayan çocukların BGÖ toplam puanı 2.93±0.79, öğün atlamayanların 2.65±0.70'dir. Ekran başında atıştırmalık tüketen çocukların besin bulunabilirliği puanları (2.43±0.75) ekran başında bazen atıştırmalık tüketen (2.09±0.78) ve ekran başında atıştırmalık tüketmeyen (2.08±0.97) çocuklara göre daha yüksektir (p<0.05). Diyet kalitesi "iyi" sınıfına giren çocukların BGÖ toplam puanı 2.81±0.59, "geliştirilmeye ihtiyaç var" sınıfına girenlerin toplam puanı 2.80±0.78'dir. iii Sonuç olarak bu çalışmada öğün atlama ve ekran başında atıştırmalık tüketmenin hedonik açlık puanları ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu yaş grubunda sağlıklı beslenme alışkanlıkları geliştirmek, obezitenin önlenmesi ve sağlıklı büyüme gelişme için önemlidir.