İmalat sanayiinde yeniliği belirleyen örgütsel etmenler: Merkeziyetçilik, biçimsellik ve yenilik iklimi

imalat sanayinde yeniliği belirleyen örgütsel etmenler : merkeziyetçilik, biçimsellik ve yenilik iklimi SELÇUK, Yaşar İşletme Doktorası Danışman: Doç. Dr. İrfan Süer Haziran, 1997, 188 Sayfa. Bu çalışmada, Ankara imalat sanayinde yenilik yapılıp yapılmadığı, yapılıyorsa, ne derece yapıldığı;, toplam yenilik sayısı ve yenilik tiplerinin başlıcalarının yenilik iklimi; yaş, büyüklük, merkeziyetçilik ve biçimsellik gibi önemli faktörler tarafından belirlenip belirlenmediği araştırılmıştır. Bu alanda yapılmış olan araştırmalar ve ilgili teoriler gözden geçirilmiştir. Araştırma buna göre düzenlenmiş, hipotezler geliştirilmiş ve İmalat sanayinde bir örneklemde test edilmiştir. Örgütsel yenilik ile ilgili kaynaklarda ve geliştirilen teorilerde; karmaşıklık, biçimsellik ve merkeziyetçilik gibi faktörlerle yenilik ilişkisi araştırılmıştır. Bunlardan yenilikle ilişkisi hem pozitif, hem de yüksek olan karmaşıklıktır. Merkeziyetçilik ve biçimsellik ile yenilik arasında tutarlı bir korelasyon bulunmamıştır. Ayrıca son zamanlarda yenilik iklimi ile yenilik arasındaki ilişkiler üzerinde çalışmalar da başlatılmıştır. Ancak bu başlangıç aşamasında olduğundan, henüz yenilik iklimi ile yenilik benimseme arasındaki ilişkiler hipotez olarak ele alınmamıştır. İİİBu araştırmanın bulgularına göre: Anlara imalat sanayinde yeniliğin yapılmakta olduğu gözlenmiştir. Gelişmiş ülkelerde yapılan yeniliklerle karşılaştırma yapıldığında, ülkemizde yapılan yenilik sayısının düşük olduğu gözlenmektedir. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde yapılan yenilik sayısı ortalamaları karşılaştırılmış, sonuçta 50-100 personel çalıştıran işletmelerin 10-49 personel çalıştıranlardan iki kat fazla yenilik yaptıkları saptanmıştır. Yenilik iklimi ile toplam yenilik, üründe, metotta, teknikte ve yönetimde yenilik tipleri; bu yeniliklerle iki örgütsel değişken olan merkeziyetçilik ve biçimsellik arasındaki sebeb-sonuç ilişkisi araştırılmıştır. Sonuçta, yenilik iMiminin toplam yeniliği ve yenilik tiplerim; örgütsel değişkenlerin de yenilik iklimini belirlemediği ama etkilediği saptanmıştır. Merkeziyetçiliğin toplam yenilik ve yenilik tipleri ile ilişkileri orta düzeydedir. Biçimselliğin toplam yenilik ve yemlik tipleri arasındaki çok düşüktür. Büyüklük toplam yeniliği ve yenilik tiplerini etkilemektedir, ama yüksek bir ilişki yoktur. Örgüt yaşı sadece üründe yemliği ve teknik yeniliği etkilemektedir. IVAnahtar Kelimeler Yenilik, yenilik iklimi, üründe yenilik, metotta yenilik, yönetimde yenilik, merkeziyetçilik, biçimsellik, örgütsel değişkenler ve örgütsel boyutlar çalışmanın anahtar kelimeleridirler.