İmam Muhammed bin Musa el-Bosnavî'nin Fetih Süresi Tefsiri: Tahkik ve değerlendirme

İslam kütüphanelerindeki bazı yazma eserlere baktıktan sonra, birçoğunun büyük ilimler içerdiğini ve hala raflarda çürüdüğünü, çekmecelerde kilitli olduğunu gördüm ve ilim talebelerinin erişebilmesi için onları ortaya çıkarmayı uygun buldum. Böylelikle ilmi mirasa sahip çıkmak ve sabık âlimlerimizin sunduklarını gün yüzüne çıkarmak istedim. Araştırmanın kapsamı, İmam Muhammed el-Bosnevî'nin Fetih Suresi tefsirinin yazma nüshasını incelemek ve ortaya çıkarmaktır. Araştırmada takip ettiğim yöntem, metnin müellifi tarafından yazıldığı gibi gösterilmesi, ayetlerin tespit edilmesi, eserdeki hadis ve rivayetlerin çıkarılması, garip kelimelerin açıklanması, atıfta bulunduğu ve naklettiği tefsirlerin tespit edilmesi ve tefsirinde bahsettiği âlimlerin tanıtılmasını içermektedir. Bu sayede müfessir el-Bosnevî'nin yüksek derecede ilim ve irfan sahibi olduğu, Arapça ve belâgat ilimlerine hâkim olduğu, mânâyı açıklığa kavuşturmak konusunda çok bilgili olduğu ve müfessirlerin kitapları ve sözleri hakkında geniş bir bilgiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu tefsiri, Âlim Şirvani'nin Fetih Suresi'nin tefsirinde bahsi geçen yanlış ve hatalı bilgileri, bir alime yakışır şekilde edepli ve ilmi ölçüler içerisinde tenkid ve reddetmek için yazmıştır. Yazdıktan sonra Sultan IV. Murad'a fethinde muzaffer olduğunda hediye etmiştir. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Tahkik, Fetih, el-Bosnavî