İmmün trombositopenik purpura ile mevsimselliğin ilişkisinin incelenmesi

Amaç: İTP, trombositlerin dolaşımda otoantikorlar tarafından yıkımı ve aynı antikorların kemik iliğindeki megakaryositlere bağlanarak trombosit yapımını bozması ile oluşan edinsel bir hastalıktır. Bu antikorların hem trombosit yapımını hem de yapılan trombositleri yok etmesi ile klinik bulgular meydana gelir. Otoimmün hastalıkların kökeninde mevsim değişikliklerinin olabileceği fikri daha önceden de çalışmalara konu olmuş bir hipotezdir. Bu nedenle polen aktivitesi ve viral enfeksiyon paternleri ile hastanemize başvuran ve yeni tanı alan primer İTP hastalarımızın verileri karşılaştırılmış olup aralarında bir ilişki olup olmadığının saptanması amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Araştırmamız için 2006-2022 tarihleri arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hematoloji Biriminde İTP tanısı ile takip edilen 437 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Dışlanma kriterleri taşıyan 281 hasta çalışma dışı bırakıldı. Hastane otomasyon sisteminde ve dosyalarında bilgilerinin tamamına ulaşılabilen 156 hasta ile çalışma grubu oluşturuldu. Hastaların yaş, cinsiyet, tanı aldığı mevsim gün/ay/yıl olarak, tanı anındaki splenomegali varlığı/yokluğu, WBC, NEU, HGB, PLT değerleri, ANA, Hepatit ve HIV serolojisi, başlangıç tedavisi ve bu tedaviye yanıtı, relaps olup olmadığı, remisyon süresi kaydedildi. Bu parametrelerin mevsimler ile olan ilişkisi araştırıldı. Bu veriler, IBM SPSS Statistics for Windows Version 25.0 programına aktarılarak istatistiksel analiz yapıldı. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen hastaların 100'ü (%64,1) kadın, 56'sı (%35,9) erkekti. Total olarak bakıldığında kadın sayısının erkek sayısına göre daha fazla olduğu görüldü. Ancak cinsiyetin mevsimlere göre dağılımında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p=0,356). Çalışmamızda sosyodemografik, klinik özelliklere ait değişkenler, tanı tarihi ve relaps tarihi ile mevsim grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: Epidemiyolojik ve ekolojik içerikli çalışmamızda İTP'nin mevsimsel yatkınlığı olmadığını saptadık. Disregüle bağışıklık sistemi olan kişilerde gerek ekolojik gerekse viral etmenlerin etkili olabileceği sonucuna vardık. Bu sonuç Amerika'da yapılmış olan çalışma ile paralellik göstermektedir. Ancak konu ile ilgili, prospektif ve hasta sayısının daha fazla olduğu çalışmaların yapılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: İTP, mevsimsellik, virüs-polen maruziyeti