İmmunoterapi alan kanser hastalarında arteriyel sertlik (arterıal stıffness) düzeyini etkileyen faktörler

Amaç: Çalışmamızın amacı kliniğimizde immunoterapi alan kanser hastalarında arteriyel sertlik düzeyini etkileyen faktörleri araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Haziran 2021 ile Haziran 2022 tarihleri arasında kliniğimizde malign melanom, akciğer kanseri, RCC tanısı ile takipli immünoterapi tedavisi almakta olan 42 hastayla prospektif olarak yapılmıştır. Hastaların ilk başvuru anında boy, kilo, VKI, yaş, cinsiyet, kanser türü, daha önce kanser için aldıkları tedavi, alınan tedavide kullanılan ajanlar, mevcut kullanmakta oldukları immünoterapi ajanları, komorbid durumları, sigara kullanım öyküsü kayıt edildi ve arteriyel sertlik düzeyleri ölçüldü. Hastalar ilk ölçümü takiben üçüncü ve altıncı kürde yeniden görülerek ölçümleri tekrarlandı ve kayıt altına alındı. Arteriyel sertlik düzeyine yaş, cinsiyet, VKI , kanser türü, daha önce aldığı KT, daha önce aldığı braf inhibitörü, daha önce aldığı tirozin kinaz inhibitörü, kullanılmakta olan immunoterapi ajanı, komorbid hastalık varlığı, sigara içme durumunun etki edip etmediği değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda en sık erkek cinsiyet saptanırken kadın /erkek oranı 1/5 idi. Cinsiyet ile NDH arasında anlamlı fark saptanmadı. Fakat kadınların nabız basıncı erkeklere göre daha yüksekti (p<0,009). Hastaların 22 (%52,3)'si 65 yaş üstü, 20 (%7,7)'si 65 yaş ve altı; ortalama yaş 63 idi .Yaş arttıkça NDH'da artış saptandı (p<0,01). Hastaların ortalama VKI 25 kg/m² idi, VKI ile NDH arasında korelasyon saptanmadı. Hastaların 9 (%21,4)'u malign melanom, 6 (%14,3)'sı renal hücreli kanser, 27 (%64,3)'si akciğer kanseri idi. Kanser türü ile NDH arasında anlamlı fark saptanmadı; fakat akciğer kanseri olan hastaların ilk ölçümdeki nabız basıncı malign melanom ve RCC'ye göre daha yüksekti. Hastaların 41(%97,6)'i nivolumab, 1(%2,4)'i pembrolizumab almaktaydı. İmmunoterapi ajanları ile NDH arasında anlamlı fark saptanmadı. Hastaların 18 (%42,9)'inin ek hastalığı yokken 24 (%57,1)'ünün herhangi bir ek hastalığı (en az bir veya daha fazla) vardı. Ek hastalığı olanlarla olmayanların NDH'ye bakıldığında ek hastalığı olanlarda anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,005). Fakat HT, DM ,KAH'dan herhangi birine sahip hastalar arasında NDH bakıldığında hastalıklar arasındaki NDH'de anlamlı fark saptanmadı. Hastaların 12 (%28,6)'si hiç sigara içmemiş, 19 (%45,2)'u sigarayı bırakmış, 11 (26,2)'i aktif sigara içiyordu. Sigara içenlerle içmeyenlerin NDH'ye bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Fakat sigara içenlerin nabız basıncı içmeyenlere göre daha yüksekti (p< 0,007). Hastaların 6 (%14,2)'sının daha önceden KT aldığı, 36 (%85,7)'sının almadığı, bu hastaların NDH karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmadı. Daha önce KT alan hastaların aldıkları KT'nin kür sayısıyla NDH arasında da korelasyon saptanmadı. Hastaların 2 (%4,7)'sinin daha önceden braf inhibitörü aldığı, 40 (%95,2)'ının almadığı, bu hastaların NDH karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmadı. Hastaların 6 (%14,3)'sının daha önceden tirozin kinaz inhibitörü aldığı, 36 (%85,7)'sının almadığı, bu hastaların NDH karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmadı. Sonuç : İmmunoterapi alan kanser hastalarında sigara, cinsiyet ve kanser türünün nabız basıncı değişiminde farklı olduğu, onun dışındaki faktörlerde anlamlı farklı olmadığı; NDH ise yaş arttıkça arttığı ; ek hastalığı olanların NDH' nın daha yüksek olduğu sonucuna ulaşıldı. Anahtar Kelimeler: Kanser immunoterapisi, arterial stiffness, etki eden faktörler