Doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Doğu Afrika örneği

Küresel ekonominin temel belirleyicilerinden biri olan doğrudan yabancı yatırımın ev sahibi ülkeler için çeşitli yararı olduğu ortaya koyulmaktadır. Doğrudan yabancı yatırımın ekonomik kalkınmada önemli rol oynayan bilgi ve teknoloji transferi üzerinde önemli bir araç olduğu iddia edilmektedir. Özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler doğrudan yabancı yatırımları çekebilmek için bir çok politika uygulamakta ve teşvikler sunmaktadır. Bunun yanı sıra, ev sahibi ülkelerin doğrudan yabancı yatırımlardan sağladığı ekonomik faydaları inceleyen ampirik çalışmalar farklı sonuçlara ulaşmıştır. Son araştırmaların ortaya koyduğu sonuçlar doğrudan yabancı yatırımların pozitif etki edebilmesi için bazı iç koşulların yaratılması gerektiğini iddia ediyor. Ekonomik kalkınmayı sağlamak amacıyla doğrudan yabancı yatırımlar Afrika ülkelerinin en önemli politika araçlarından biridir. Bundan dolayı Doğu Afrika ülkelerinde doğrudan yabancı yatırım girişlerinin hangi koşullarda ortaya çıktığını anlamak önemlidir. Bu tezin genel amacı Doğu Afrika ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımların hangi koşullarda ekonomik büyümeyi sağladığını incelemektedir. Bu amaç doğrultusunda 2000-2020 dönemi için seçilmiş ülkelere ait veriler değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Veriler kurumsal kaliteye, gelişmiş beşeri sermayeye ve siyasi istikrara sahip olan Doğu Afrika ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımın ekonomik büyümeye katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Siyasi ve ekonomik istikrarın olmadığı, verimsiz altyapı ve düşük kurumsal kaliteye sahip olan Doğu Afrika ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımın büyümeye etkisi düşüktür. Doğrudan yabancı yatırım girişlerinin yüksek olduğu Doğu Afrika ülkelerinde yüksek ekonomik büyüme oranlarının verilerle saptanması ekonomik büyüme ile doğrudan yabancı yatırım arasında anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor. Bu bulgular, Doğu Afrika ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımları çekmeyi amaçlayan politikaların ev sahibi ülkede iç koşulların iyileştirilmesine bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Afrika, Doğrudan Yabancı Yatırım, Doğu Afrika, Ekonomik Büyüme, Covid-19, Beşeri Sermaye