Doğrudan yabancı yatırımın (FDI) Gana'nın ekonomik büyümesine etkisi

Doğrudan Yabancı Yatırımın ekonomik büyümeye etkisi, araştırmacı, akademisyen ve karar vericiler arasında tartışma konusu olmuştur. Gelişen küreselleşme sürecinin ve Çokuluslu Kuruluşların bu amaca dönük vazgeçilmez rolü, bu trendi daha fazla ön plana çıkarmaktadır. Bağımsızlık sonrası dönemde ülkeye DYY girişleri sonucunda Gana ekonomik büyümede inişler ve çıkışlar yaşamıştır. Bu çalışmada, DYY'nin Gana ekonomisine etkisi ve modeli deneysel olarak araştırılmıştır. Çalışmada, 1987 ila 2007 dönemine ait zaman serisi verileri esas alınarak, Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) kullanılmış, ayrıca Ekonomik Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırım, Kamu Harcamaları, Enflasyon ve Gayrisafi Yurtiçi Tasarruflar gibi değişkenler kullanılarak Eş Bütünleşme Testi, Hata (ECM) Düzeltme Modeli, klasik Granger Nedensellik ve Kararlılık testi yapılmıştır. Çalışmada, Doğrudan Yabancı Yatırımın (DYY) ve Kamu harcamalarının gerek kısa gerekse uzun vadede ekonomik büyümeye anlamlı pozitif etkisi olduğu belirlenmiştir. Çalışma ayrıca, Gayrisafi Yurtiçi Tasarrufun uzun vadede ekonomik büyümeye anlamlı negatif etkisi olduğunu, aynı zamanda kısa vadede de derin etkilerinin olabileceğini göstermektedir. Enflasyonun ekonomik büyüme üzerinde uzun vadede anlamlı negatif etkiye sahip olduğu, kısa vadede ise belirsiz bir etkisinin olduğu bulunmuştur. Sonuçlar DYY ve ekonomik büyüme arasında tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunduğunu göstermektedir. Gana'da ekonomik gelişmeyi DYY granger sağlamaktadır. Çalışmanın DYY'nin Gana'nın ekonomik büyümesi üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi olduğunu göstermesi göz önüne alındığında, Gana'nın ekonomik büyümesini daha da güçlendirmek için ülkeye DYY girişi sağlamaya yönelik politikalara ihtiyaç bulunmaktadır.