Performans yönetiminin işletme performansına etkisi: İnsan kaynakları esnekliğinin moderatörlük rolü

İnsan kaynakları, şirketlerin stratejik başarılarının en kritik bileşenlerinden biridir. Organizasyonların insan kaynaklarına bağlı rekabetçi başarısı, yönetim ve liderlik yöntemlerinin değiştirilmesini gerektirmektedir. Bu çerçevede giderek artan sayıda işletme; iş organizasyonlarını yenilikçi, esnek ve yüksek performanslı kuruluş olarak değiştirmiştir. Performans yönetimine dayalı iş uygulamaları; işgücünün seçilmesine, geliştirilmesine, ücretlendirilmesine ve motivasyonuna yönelik birbirinden bağımsız ancak birbiri ile ilişki içerisinde olan insan kaynakları uygulamaları olarak nitelendirilmektedir.Bu doktora tez çalışması, performans yönetimi uygulamalarının Türk sanayinin örgütsel performansını nasıl etkilediğine odaklanmaktadır. Bilimsel araştırmalarda yüksek performanslı iş sistemleri ile örgütsel performans arasındaki ilişkiye moderatörlük eden işgücünün niteliği üzerinde çok az durulmuştur. Bu araştırma ise, insan kaynakları esnekliğinin yüksek performanslı İK uygulamaları ile örgütsel performans arasındaki moderatörlük rolünü analiz etmektedir.İnsan kaynakları esnekliği çok boyutlu bir kavram olarak tanımlanmaktadır. Bu ampirik araştırma insan kaynakları esnekliğini; nitelik esnekliği, davranış esnekliği ve işbirliği esnekliği olmak üzere üç boyutta incelemektedir. Yapılan araştırma ile esneklik kavramına yeni bir bakış açısının getirilmesi ve Türk imalat ve hizmet sektöründe çalışanların esnekliğine ışık tutulması hedeflenmektedir.Çalışma kapsamında geliştirilen yeni araştırma modeli ile yüksek performanslı İK yönetim uygulamalarıyla örgütsel performans çıktıları arasındaki ilişki ve insan kaynakları esnekliğinin bu ilişki üzerindeki moderatörlük rolü incelenmektedir. Performans yönetimine dayalı insan kaynakları uygulamaları; nitelik belirleme ve geliştirme, iş zenginleştirme ve ödüllendirme başlıklı insan kaynakları uygulamaları olmak üzere üç ana gruba ayrılmıştır.Çalışmada önerilen araştırma modeli ?yetenek-motivasyon-fırsat? (YMF) modeli (AMO = ability-motivation-opportunity) kullanılarak geliştirilmiştir. Söz konusu model, çalışanların ?bilgi, beceri ve yeteneklerine? (BBY) (KSA = knowledge, skills, abilities) yoğunlaşmakta ve ?kaynak bazlı bakışla? (KBB) (RBV = resource based view) insan kaynakları esnekliğinin moderatörlük rolünü geliştirmektedir. YMF teorisi çalışanların yeteneklerinin, motivasyonlarının ve katılım fırsatlarının altını çizmektedir.Araştırma sorularına ve ortaya konulan hipotezlere bilimsel cevapların bulunabilmesi amacıyla doktora tez çalışması kapsamında bir anket formu geliştirilmiştir.?Performans Yönetiminin İşletme Performansına Etkisi? konulu anket TİSK (Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu) ve MESS (Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası) üyesi olan ve imalat ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmelere uygulanmıştır.Bu doktora tez çalışması İK esnekliğinin moderatör olarak tanımlanması için bilimsel bir temeli oluşturmaktadır. Türk sanayindeki beyaz yakalı çalışanlara uygulanan bu ampirik araştırmanın istatistiksel sonuçları bir ön çalışma olarak algılanmalıdır.Anahtar Kelimeler: Performans Yönetimine Dayalı İnsan Kaynakları Uygulamaları, İnsan Kaynakları Esnekliği, Örgütsel Performans