Yabancı dil olarak İngilizce öğrenilen sınıflarda makine çevirisinin yazma görevlerinde yaratıcılığa etkisi

Son yıllarda makine çevirisi teknolojisini bir eğitim aracı olarak gören bazı çalışmalar yapıldı. Ne var ki, bu çalışmaların az sayıda olmalarından dolayı makine çevirisinin etkili bir araç olup olmadığı konusunda henüz bir anlaşmaya varılamadı. Bu çalışmaların sınırlı sayıda olması bir yana konuya dair bakış açıları da sınırlı. Birçok araştırma, makine çevirisinin dil ve kelime bilgisi üzerine etkisini, kullanıcıların algılarını ya da kullanırken başvurdukları stratejileri belirlemeye yönelik incelemeler yaptı. Ne yazık ki çok önemli bir nokta göz ardı edildi: yaratıcılık. Yaratıcılık eğitim alanında yeni okur-yazarlık becerileri arasında önemli bir role sahiptir. Yabancı dil olarak İngilizce öğretilen sınıflarda yaratıcılığın nasıl arttırılıp geliştirileceği kaygısı şimdiye kadar birçok farklı bakış açısıyla incelenmiştir. Bu çalışma bu iki farklı literatürü – makine çevirisi ve yaratıcılık – bir araya getirerek makine çevirisi, bu çalışmada Google Çeviri, kullanımının başlangıç düzeyinde İngilizce bilen lise öğrencilerinin yazma etkinliklerinde yaratıcılığına olan etkisini incelemeyi hedeflemektedir. Bu çalışma, Türkiye'nin Bursa ilinde T.C. Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir Anadolu lisesinde 2019-2020 eğitim – öğretim yılının ilk yarısında 02.09.2019 ve 29.02.2020 tarihleri arasında yürütüldü. Tek gruplu yarı-deneysel bir çalışma olan araştırmada başlangıç düzeyinde İngilizce bilen, veli onam formları alınmış ve kendileri de gönüllü 35 dokuzuncu sınıf öğrencisiyle çalışıldı. Uygulama, ön-test ve son-testler de dâhil olmak üzere on hafta sürdü. Nicel veri ön ve son testler sırasında yazılan metinlerin incelenmesiyle elde edildi. Metinler hem yaratıcılık hem de dilbilgisi ve kelime bilgisi açısından eşleştirilmiş örneklem t-test ve Wilcoxon testiyle analiz edildi. Uzlaşmacı Değerlendirme Tekniği analizinde değerlendiriciler arası güvenirlik katsayısı ön-test için .86, son-test için .85 olarak tespit edilmiştir. Buna ek olarak, ön ve son testlerdeki akıcılık, esneklik, özgünlük ve detaylandırma skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar oluşmuşsa da dilbilgisi ve kelime hatalarında testler arasında bir fark gözlenmemiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen nicel veri sonuçları katılımcıların yazma etkinliklerinde Google Çeviri kullanmaya dair olumlu algılara sahip olduklarını göstermiştir.