İhracata dayalı ekonomide ekonomik büyümenin etkileri: Moritanya örneği

Bu tez, 1986-2023 yılları arasında Moritanya'nın ihracat performansı ile önemli makroekonomik faktörler arasındaki ilişkiyi araştırmaktadır. Özellikle, ihracatın reel gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH), doğrudan yabancı yatırım (FDI) ve döviz kuru tarafından nasıl etkilendiğini incelemek için Dünya Bankası'nın Dünya Kalkınma Göstergeleri'nden elde edilen yıllık zaman serisi verileri kullanılmaktadır. Kısa dönem dinamiklerini ve uzun dönem denge ilişkilerini yakalayabilmek için çalışma, birim kök ve eşbütünleşme testlerinin yanı sıra tanısal ve istikrar analizleri ile birlikte Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (ARDL) sınır testi yaklaşımını kullanmaktadır. Ampirik sonuçlar, ekonomik büyümenin Moritanya'nın ticaret performansını artırıcı bir rol oynadığını vurgulamakta ve GSYİH'nın hem kısa hem de uzun vadede ihracat üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğunu göstermektedir. Kısa vadeli etkisi yavaş bir şekilde ortaya çıkmakta olup, rekabet gücüne yapılan ayarlamaların kademeli olduğunu yansıtmaktadır. Döviz kuru devalüasyonu ise uzun vadede ihracat üzerinde pozitif bir etkiye sahiptir. FDI'nın ihracat üzerindeki etkisi pozitif ancak sınırlı olup, bunun nedeni yatırımların büyük ölçüde ihraç odaklı olmayan ve genellikle madencilik sektörüne yoğunlaşmış olmasıdır. Hata düzeltme modeli, yıllık olarak sapmaların neredeyse yarısının düzeltildiğini göstererek uzun vadeli dengenin istikrarlı olduğunu doğrulamaktadır. Çalışma, Moritanya'nın ihracat performansının büyüme dinamikleri, yatırım girişleri ve döviz kuru hareketlerinden etkilendiğini, ancak sınırlı sayıda emtiaya aşırı bağımlılık nedeniyle bu etkinin sınırlı kaldığını sonucuna varmaktadır. Politika önerileri arasında ihracatın çeşitlendirilmesi, ticaret kolaylaştırma önlemlerinin iyileştirilmesi, üretken sektörlere yönelik hedefli FDI ve döviz kuru istikrarının sağlanması önemle vurgulanmaktadır. Bu önlemler, Moritanya'nın rekabet gücünü artırmak ve sürdürülebilir, ihracata dayalı kalkınmayı teşvik etmek için kritik öneme sahiptir.