İndirekt hiperbilirubineminin geç preterm bebeklerde nörolojiketkilerinin aEEG, NIRS ve ABR ile değerlendirilmesi

İndirekt hiperbilirubinemi yenidoğanlarda sık görülen klinik bir durumdur. Bununla birlikte hiperbilirubinemi belirli seviyelerin üzerine çıktığında uygun ve zamanında tedavi edilmezler ise özellikle nörolojik sistemde istenmeyen bazı ciddi yan etkilere yol açabilir, hatta mortalite ile sonuçlanabilir. Bu nedenle hiperbilirubinemi saptanan bebeklerin klinik izlemi, zamanında ve uygun tedavi edilmeleri oldukça önemlidir. Bu çalışmada indirekt hiperbiluribineminin geç preterm bebeklerde beyin kortikal etkilenimi amplitüd elektroensefalografi (aEEG), serebral kan akımı monitorizasyonu yakın kızılötesi spektroskopisi [Near Infrared Spectroscopy (NIRS)], beyin sapı etkilenimi ise otomatik işitsel beyin sapı yanıtı (ABR) testleri ile değerlendirilerek indirekt bilirubinin nörotoksisite üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışmaya indirekt hiperbilirubinemi tanısı ve fototerapi tedavisi alan geç preterm (350/7-366/7 gebelik haftası) doğan hastalar (hasta grubu) ve aynı haftalarda doğan ancak indirekt hiperbilirubinemi tedavisi gerekmeyen yenidoğanlar (kontrol grubu) alındı. Hasta grubunda fototerapi başlangıcında, total serum bilirubin düzeyi fototerapi sınırının 2-3 mg/dl altına düşünce aEEG, NIRS ve otomatik ABR yapıldı. Fototerapiden sonraki 8.günde aEEG ve NIRS tekrarlandı, 6.ayda Denver II Gelişimsel Tarama Testi (DGTT II) uygulandı. Kontrol grubunda bir kez aEEG, NIRS ve otomatik ABR testi yapıldı. Hasta ve kontrol gruplarında cinsiyet, anne yaşı, konseptüel yaş, doğum kiloları, boyları ve baş çevreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Hastaların postnatal 4.8±2.2.günlerinde hiperbilirubinemi tanısı aldıkları görüldü. Hasta grubunun ilk aEEG kayıtlarında; %3.8 normal, %69.2 orta ve %27 ağır etkilenme saptandı. İlk NIRS kayıtlarında; doku oksijenasyon indeksi (DOİ) değerleri hastaların %38.4'ünde, fraksiyone oksijen ekstraksiyonu (FOE) değerleri ise hastaların %73'ünde normal değerlerin dışında saptandı. Fototerapi öncesi yapılan otomatik ABR testlerinde; hastaların %77'sinin kaldığı görüldü. Fototerapiden sonraki 8.günde yapılan tüm testlerin tamamen normale döndüğü, 6. ayda yapılan DGTT II'nin de bütün hastalarda normal olarak değerlendirildiği görüldü. Sonuç olarak indirekt hiperbilirubineminin geç preterm bebeklerde akut dönemde beyin fonksiyonlarını etkilediği, ancak zamanında ve uygun tedaviyle etkilenmenin geçici ve tümüyle geri dönüşlü olduğu görüldü. Anahtar Kelimeler: İndirekt Hiperbilirubinemi, aEEG, NIRS