İndirimli mağazalar ve yerel zincirlere karşı bakkalların yaşama çabaları

Bu çalışmanın amacı, son dönemde perakendecilik sektöründe etkinliği artan indirimli mağazalar ve yerel zincirlerin hızlı gelişimi karşısında, geleneksel perakendenin temel yapı taşı olan bakkalların yaşama çabalarını incelemek, bu bağlamda günümüz itibariyle bakkal esnafının sorunlarına ilişkin saptamalarda bulunmaktır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, Ankara ilinin beş ilçesinde rastgele örneklem yöntemiyle seçilmiş bakkal esnafına yönelik, önceden yapılandırılmış sorular anket yöntemiyle uygulanmıştır. Elde edilen veriler, istatistik uygulama programında analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, bakkal esnafına ait demografik bilgiler, sektördeki faaliyet süreleri, gerçekleştirdikleri satış ve promosyon yöntemleri, ürün temininde tercih ettikleri dağıtım kanalları ve karşılaştıkları sorunlar, müşteri profili, perakende sektöründe artan rekabet ortamı ve değişen piyasa koşullarına ilişkin ortaya koydukları faaliyetler, yükümlü oldukları ödemelere ilişkin bulguları içermektedir. Araştırma bulguları genel olarak değerlendirildiğinde, geleneksel perakende yapısı giderek azalan sayılarıyla başta bakkallar olmak üzere her geçen gün güç kaybetmektedir. Sektörde faaliyet gösteren büyük satış yüzeyli perakendeci yapıların sermaye ve donanım avantajları rekabet açısından tek taraflı güç haline geldiğini göstermektedir. Bakkal esnafının, yetersiz sermayesi nedeniyle satış alanında sergilediği ürün seçeneği sınırlı kalmaktadır. Tedarikçiden alım gücüne, tedarikte elde edebildiği düşük iskonto oranına v.b. bağlı olarak yüksek fiyattan almak zorunda kaldığı ürünleri tüketiciye yüksek fiyattan arz etmek zorunda kalmaktadır. Öte yandan indirimli mağazaların perakendeci markalı ürünleri piyasaya göre daha düşük fiyatlandırdıkları için bu satış birimlerinin tercih edilirlikleri giderek artmaktadır. Bakkalların genel olarak aile işletmesi olma özelliğiyle uzmanlıktan uzaklaşmaları, mağazacılık alanında gelişen teknolojiyi yakalayamamaları, devlet tarafından sağlanacak finansal destek eksikliği, rekabet ortamının eşit koşullarda oluşması için yaptırımı olan yasal düzenleme ve uygulamalarda ki boşluklar araştırmamıza konu olan bakkalların mevcut sorunları olarak görülmektedir. Bakkal esnafının ticari faaliyetlerinde etkin olarak devamlılığı, perakendecilik sistemi dahilinde tedarik, promosyon ve finansman gibi alanlarda güçlerini arttıracak, teknolojik gelişmeleri kolaylıkla uygulayabilecekleri ortak birlik yapılarının etkin bir şekilde oluşturulması ve uygulanmasıyla mümkün olacaktır.