İngiliz Dili Eğitimi bölümlerinde edebiyat öğretimi için öğrenci-merkezli bir yaklaşım

ÖZET Bu tezde sunulmak istenen konu, bir süreç içinde öğrencilere edebi metin okuma ve yorum yapma olgusunu geliştirmeye yönelik olarak düzenlenen araştırmadan elde edilen gözlem, uygulanan sınıf teknikleri ve sonuçta toplanan verilerin analizidir. Herkesçe bilindiği gibi edebiyat dersleri edebi metni okuma, anlama ve yorum üretme olgularının bir bütünüdür. Ülkemizde yabancı dille ( özellikle İngilizce ile ) eğitim yapan orta ve lise düzeyindeki okullarda okuma derslerinde İngiliz Edebiyatı metinleri kullanılmaktadır. Bu derslerde öretmenler çoğu kez öğrencilere verilen metinleri nasıl algılayıp, yorum getireceklerini öğretmek yerine metnin yazıldığı dönem, yazarın üslup özellikleri gibi birtakım ezber bilgiler sunmaktadırlar. Öğrencileri metni anlamak yerine ezbere yönelten bu öğretim tarzının temelinde üniversitelerin İngilizce Öğretimi bölümünde öğretmen adayı öğrencilere edebi metne farklı yaklaşım ve yorum metotlarının öğretilmemesidir. Dolayısı ile üniversite düzeyindeki öğrencilerin okuma alışkanlığı, analitik düşünme ve yorum üretebilme yetenekleri eksik kalmaktadır. İşte biz de birer araştırmacı ve eğitimci olarak görev yapmakta olduğumuz Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yabancı Diller Bölümü öğrencilerinde bu tür problemlerin varlığını saptadık, öğrencilerin bu problemlerini çözebilmek için bir araştırma düzenledik. Araştırmayı daha sağlam bir temele oturtmak için edebi metin analizi ile ilgili anlatıları açıklayan, anlamları değerlendiren çeşitli yirminci yüzyıl eleştiri ve yorum kuramlarından fenomenoloji, yapısalcılık ve okur-merkezli eleştiri kuramını yönlendirici kuramlar olarak seçtik. Bu kuramların seçimi ilk bölümde sunduğumuz okur-yazar-metin arasında kurduğumuz ilişki sonucu düzenlediğimiz "okuma süreci" 'ne bağlı olarak yapılmıştır. Araştırmada, bu kuramlar ışığı altında bazı sınıf teknikleri düzenlenmiş ve üçüncü sınıf öğrencilerine Edebiyat Dersi dahilinde uygulanmıştır. Elde edilen veriler niteliksel olarak değerlendirilmiştir.