Literary texts
118 theses under this subject heading
Çağdaş batı literatüründe Kur'an metnine yaklaşımlar: Metin bütünlüğü arayışları
Kur'an'ın metin yapısı, XIX. yüzyıldan itibaren Batılı Kur'an araştırmalarının en dikkat çekici konuları arasında yer almıştır. Bahsi geçen dönemle birlikte beliren "dağınık metin" tasavvuru, 1980'lere kadar devam etmiştir. Sonrasında, Kur'an'ın "bütüncül metin" olduğu varsayımı temelinde yeni yaklaşımlarla karşılaşılmaktadır. Bu kapsamda, kısa Mekkî sûrelerden başlayıp Kur'an metninin tamamına uzanan seviyelerde bütünlük arayışını ifade eden esaslı bir literatür teşekkül etmiştir. Kur'an metininin yapısına ilişkin Batılı tasavvurda meydana gelen böylesine önemli bir evrilmenin nedenlerinin tespiti, Batılı Kitâb-ı Mukaddes ve Kur'an araştırmalarının tarihî ve teorik arka planının aydınlatılmasıyla mümkündür. Bu zaviyeden bakıldığında, XIX. yüzyıldan XX. yüzyılın son çeyreğine kadar bahsi geçen alanlarda tarihsel-eleştirel metotların etkili olduğu görülmekte ve bu etki neticesinde Kur'an'ın tarihsel metin olarak incelendiği bir döneme tanık olunmaktadır. Bu süreçte Kur'an'ın kendi tarihini aydınlatacak en otantik tarih metni olarak telakki edilmesi ise, metnin kronolojik tertibine yönelik arayışları beraberinde getirmiştir. Bu dönemde hâkim kanaat, mevcut tertibi itibariyle pek çok edebî "kusur" barındırdığı düşünülen Kur'an metninin, bir tarihsel akış sunmaktan da hayli uzak bir yapıda olduğu şeklindedir. Ne var ki, Kur'an metninin kronolojik tertibine ilişkin çalışmalar, ne tarihsel akış ne de varsayılan edebî sorunsalların çözümü hususunda kayda değer neticeler doğurmuştur. Bu durum, "metin yapısı probleminin" çözümü bağlamında yeni arayışları beraberinde getirmiştir. 1950'lerden sonra çağdaş edebiyat kuramlarında ve Kitâb-ı Mukaddes araştırmalarında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu dönemde bahsi geçen alanlarda metin-merkezli yaklaşımların öne çıkması ve metnin kendisinin; yazarından ve tarihinden daha güçlü bir otorite haline gelmeye başlaması, Kur'an'ın Mushaf tertibinin mantığı üzerinde yoğunlaşan bir literatürü teşvik etmiştir. Söz konusu arka planda öne çıkan üç yaklaşımdan birincisine göre, metin bütünlüğünün tespiti için Kur'an, kendi tarihinde metinlerarası bir okumaya tabi tutulmalıdır. Bunun için İslam literatüründen ziyade; kâhin sözleri, kaside, Kitâb-ı Mukaddes gibi "harici" verilere müracaat edilmelidir. İkinci yaklaşımda Kur'an metni, büyük ölçüde tarihinden bağımsız olarak temalar, hitap ifadeleri, kalıp ifadeler, tekrarlar ve retoriğe konu olan bazı unsurlar yardımıyla incelenmelidir. Üçüncü yaklaşımda Kur'an'ın Grek değil Sami kültürüne ait bir metin olduğu, Sami retoriğinde metinlerin doğrusal (lineer) ilerlemekten ziyade simetrik yapılardan oluştuğu vurgulanmaktadır. Yine bu kapsamda bazı sûrelerin ve âyet pasajlarının sahip olduğu varsayılan simetrik yapılardan hareketle bunların dinsel çoğulculuk mesajı içerdiği iddia edilmektedir. Bütün bu yaklaşımların, kayda değer bulguların yanı sıra yer yer öznellik, genelleştirme, indirgemecilik, eklektisizm ve tarihsel veri sıkıntısı gibi birtakım zafiyetler barındırdığı görülmektedir.
Hayat mecmuasındaki edebi metinlerin Latinizesi indeks
1926 Yılında Mehmet Emin ERİŞİRGİL tarafindan yayın hayatına dahil edilen "Hayat" mecmuasında neşredilmiş edebi yazılan günümüz edebiyat dünyasına kazandırmak amacıyla hazırladığımız bu tez "Hayat" mecmuasmda edebi konulan ihtiva eden makalelerin latinize edilmiş metninden müteşekkildir. Cumhuriyet döneminde yayınlanan en önemli süreli yayınlardan olan "Hayat", bir ilim, sanat ve felsefe dergisi olup gençliğin bilime ve sanata ilgisini arttırmak amacıyla yayımlanmıştır. Dergide dönemin belli başlı düşünce adamlarının, yazarlarının yanında genç edebiyatçıların ürünlerine de yer verilmiştir. Derginin çeşitli sayılan farklı kütüphanelerde bulunmaktadır. Bu kütüphaneler ve kayıt nu'lan ekte sunulmuştur.Bizim elimizdeki nüshalar ise Atatürk Kitaplığı nu: İ.H.Sevük 1245, TÖ-621/1-2' de kayıtlıdır.* Derginin 1927-1928 yıllarında yayınlanmış sayılarındaki toplam elli altı edebi makalenin ve yirmi üç şiirin latinize edilmesi sırasında, Ali Canip, Köprülü-zade Mehmet Fuat, Avni gibi eserleriyle edebiyat sahasında önemli bir yere sahip olmuş mümtaz şahsiyetlerin makalelerinin yer aldığı görülmüştür.Aynca Faruk Nafiz, Enis Behiç, Ömer Bedrettin, Ahmet Hamdı, Yaşar Nabi gibi ıstırabın neşesini neşenin ıstırabını duyan ve şiirlerinde bu duygulan en yüksek noktada okuyucularına ulaştıran şairlerimizin de şiirlerine yer verilmiştir. Derginin dil özellikleri dönemin etkisi altodadır. Özellikle Milli Edebiyat cereyanından sonra başlayan dilde sadeleşme her makalede kendini göstermektedir. Şiirler ise hece vezniyle yazılmıştır. Mecmuada yer alan makaleler muhteva açısından değerlendirildiğinde şöyle bir tasnif yapılabilir: Hayat kolleksiyonunun en çok nüshası bu kütüphanede bulunmaktadır. Diğer kütüphanelerdeki nüshalar genelde eksiktir. Ayrıca esas aldığımız nüshanın diğer bütün nüshalara göre daha mükemmel olduğu görülmüştür.VI Ahmet Haşim Necip Fazıl Enis Behiç Faruk Nafiz gibi yazar ve şairlerin yeni yayınlanmış eserleri hakkında örneklerle desteklenerek yapılan değerlendirmeler O dönemin lisanımızla ilgili önemli meseleleri ( Yeni harflerin kabulü, imlamız, yabana kelimelerin kullanımı ) ile ilgili düşüncelerin yer aldığı makaleler, Mersiye, rubai gibi nazım şekilleri ve türleri hakkında bilgi veren makaleler, Dünya edebiyatında yer edinmiş önemli şahsiyetler ve bunların bizim edebiyatımıza etkilerinin üzerinde durulduğu makaleler, Türk ve Dünya edebiyatmda edebi akımlar ve temsilcileri, bu akımların etkisi ile yazılmış eserleri tanıtıcı makaleler, Yeni yetişen şairlerin sözlerinin ve eserlerinin,aynca yeni ortaya çıkmış toplulukların ( Yedi Meşale) değerlendirildiği makaleler, Şiir, şair, sanat,edebiyat, şiirde içtimailik, ferdiyetçilik gibi edebiyat dünyasında sürekli tartışılan kavramlar üzerinde fikir beyanında bulunulan makaleler. Kısaca, "Hayat" mecmuası yayınlandığı 1926-1930 yıllan arsında Türk halkının ilim edebiyat ve felsefe sahalarında gelişmesinde etkili olmuş önemli bir yayın organıdır.
Yabancılara Türkçe öğretiminde efsane metinlerinin dinleme metni olarak B1 seviyesine uyarlanması
Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında hedef dilin yanı sıra hedef kültürün aktarımı da amaçlandığı için sıklıkla edebi metinlerden yararlanılmaktadır. Fakat kimi zaman edebi metinlerin doğrudan kullanılması hedef kitlenin içinde bulunduğu dil düzeyine uygun düşmemektedir. Bu durumda özgün metin; sadeleştirme, genişletme ve kolaylaştırma gibi çeşitli metin uyarlama tekniklerine göre düzenlenebilir. Bu çalışmada sözlü edebiyat ürünlerinden olan efsanelerimiz B1 dil seviyesine göre dinleme metni olarak uyarlanarak bu alanda ders kitabı dışında dinleme metni kaynağı oluşturmak amaçlanmıştır. Uyarlama işlemi sırasında Gazi Tömer B1 Dil Bilgisi kitabındaki dil bilgisi yapıları ve Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçeve Metni'nin dinleme becerisi yeterlilikleri dikkate alınmıştır. Sözcüksel değiştirimlerde ise Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü'ne başvurulmuştur. Ayrıca dinleme stratejileri kullanılarak metinlere yönelik dinleme öncesi, sırası ve sonrası için etkinlikler tasarlanmıştır. Metinlerin sonunda Türkçe- Türkçe sözlüğe yer verilmiştir. Uyarlanan metinler seslendirilip sosyal paylaşım ağına yüklenmiştir. Metinlerin yazılı hallerinin altında verilen karekodlarla bunlara ulaşılabilmektedir. Çalışma temel nitel araştırma desenine göre yürütülmüştür. Dinleme metni olabilecek uzunlukta, standart Türkçe ile yazılmış, içerisinde olumsuz örnekler ve argo ifadelere yer verilmeyen, ders materyali olarak kullanılmaya uygun, efsane metin türünün özelliklerini içerisinde barındıran, konuşma diline yakın on beş efsane metni seçilmiş ve üç alan uzmanına gönderilmiştir. Alan uzmanlarının dönütlerine göre içinden on tanesi belirlenerek çalışmada kullanılmaya uygun görülmüştür. Çalışmada aynı sayfa içerisinde metinlerin özgün ve uyarlanmış hallerinin yan yana bulunması yapılan değişikliklerin birebir gözlemlenebilmesi açısından önemlidir. Ayrıca metinlerin sonunda özgün metnin her bir cümlesinde yapılan değişiklikler tek tek açıklanmaktadır.
Diyanet Çocuk dergisindeki edebi metinlerin somut olmayan kültürel miras ögeleri açısından incelenmesi
Bu araştırmada Diyanet Çocuk dergisinde yer alan edebi metinlerin somut olmayan kültürel miras ögeleri bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında 2017-2020 yılları arası Diyanet Çocuk dergisinde yer alan 540 edebi metin tespit edilmiş; bu metinlerden çizgi roman, öykü, biyografi, masal ve gezi yazısı türlerinden 387 edebi metin incelenmiştir. Bu metinlerdeki somut olmayan kültürel miras ögeleri betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmaya konu olan edebi türlerden en fazla çizgi roman, öykü, biyografi, gezi yazısı ve masal tespit edilmiştir. Bu türler somut olmayan kültürel miras ögeleri açısından incelendiğinde en fazla "sözlü gelenekler ve anlatımlar" mirası tespit edilmiştir. İkinci sırada "doğa ve evrenle ilgili bilgi ve uygulamalar", üçüncü sırada "toplumsal uygulamalar ritüeller ve şölenler", dördüncü sırada ise "el sanatları geleneği" mirası saptanmıştır. En az "gösteri sanatları" mirası tespit edilmiştir. "Yaşayan insan hazineleri/geleneğin ustaları" mirası ise hiç tespit edilmemiştir. Araştırmanın sonuçlarından hareketle; özellikle masal, gezi yazısı ve biyografi türlerinin arttırılması, derginin hedef kitlesine uygun edebi türlerden söyleşi, fabl, destan ve efsaneye yer verilmesi ve metinlerdeki somut olmayan kültürel miras ögelerinin zenginleştirilmesi önerilerinde bulunulmuştur. Anahtar sözcükler: Diyanet Çocuk dergisi, edebi türler, somut olmayan kültürel miras.
Jean-Paul Sartre'ın Erostrate adlı öyküsünün Türkçe ve İngilizce çevirilerinin anlamın oluşturulması bakımından incelenmesi
Bu çalışma, Jean-Paul Sartre'ın Duvar adlı öykü kitabında yer alan Erostrate adlı öyküsünün Türkçe ve İngilizce çevirilerinin anlamın oluşturulması bakımından karşılaştırılmasını konu almaktadır. İncelememiz edebiyat yapıtında anlam arayışının açıklandığı giriş bölümünden, Erostrate adlı öykünün Türkçe'deki dört çevirisinin ve İngilizce'deki iki çevirsinin metin-bozan dizgeler genel adı altında toplanan biçim-bozan ve anlam-bozan dizgelerle çözümlendiği gelişme bölümünden ve ulaştığımız sonuçların ele alındığı sonuç bölümünden oluşmaktadır. Giriş bölümünde yazın eserinde anlam arayışında benimsenen farklı görüşlerin kısaca tanımı yapılmıştır. Çevirilerin çözümlenmesi bölümünde önce metin-bozan dizgeler kısaca açıklanmış, ardından İngilizce ve Türkçe çeviri metinlerden örnekler verilerek bu dizgelerin özgün metnin anlamı üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılması sağlanmıştır. Metin-bozan dizgelerin birinci kolu olan biçim-bozan dizgeler altında çeviri metinler sırasıyla Antoine Berman tarafından geliştirilen mantıksallaştırma, açıklama, uzatma, yüceltme ve bayağılaştırma, nitel ve nicel zayıflama, ritim bozulması, türdeşleştirme, derin yapıdaki anlam ağlarının yok edilmesi başlıkları altında incelenmiştir. İkinci bölümde ise çeviri metinler Antoine Berman'ın metin-bozan dizgeleri ışığında Doç. Dr. Sündüz Öztürk Kasar tarafından geliştirilen ve tanımlanan anlam-bozan dizgeler altında sırasıyla anlamın yok edilmesi, bulanıklaştırılması, çarpıtılması ve kaydırılması başlıkları altında incelenmiştir. Sonuç bölümünde çeviri metinler, metin-bozan dizgeler genel adı altındaki biçim-bozan ve anlam-bozan dizgelere maruz kalma, özgün metindeki anlamı ve üslûbu oluşturma dereceleri, kaynak dile ve hedef dile sadık çeviri anlayışını benimsemeleri açısından ayrı ayrı ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmişlerdir.
The Use of referential and representational texts in literature classes in ELT departments
ABSTRACT THE USE OF REFERENTIAL AND REPRESENTATIONAL TEXTS IN LITERATURE CLASSES IN ELT DEPARTMENTS Hülya ARSLAN Master Thesis, English Language Teaching Department Supervisor: AssC. Prof. Dr. Zuhal Akünal OKAN December 2001, 193 pages The purpose of the present study is lo help students of ELT Departments differentiate between the texts accepted as "referential" and "representational" and "literary" and "non-literary" and thus make them aware of the similarities and differences between them. For this purpose, two groups, a control and an experimental, were formed In the conirol group, canonical literary works (only canonical poetry) were utilized within the framework of content-based approach to teaching literature. However, the researcher utilized the same canonical literary works within the framework of language-based approach to literature for the experimental group. In addition to canonical poems (same poems that were used for the control group), some non-canonical or non-literary texts such as newspaper articles or advertisements (i.e. literature with a small "I"), having the same topic or same language structure found in the poems, were used together in this group. By means of two pre-tests and post-tests, two questionnaires and written comments of the students about the lessons, two approaches (language-based and content-based) were compared and literary competence of these students was assessed.In Chapter 1, after giving a brief background to the study and presenting the problems encountered in literature courses, the aim and scope of the study are clarified. Then, research questions and hypotheses are stated. Some terms that are important for this study are also defined. İn t lie first part of Chapter 2, discourses that are labelled as "literary" and "non-literary" are presented in a detailed way Within this framework, categorization of the texts as to "literary versus non-literary", "representational versus referential" and "canonical versus non-canonical" texts are given on the basis of "literariness" scale. Approaches to teaching literature are presented in the second part of Chapter 2. By putting the emphasis on Language-Based Approach to teaching literature, principles, techniques and activities, and roles of both teachers and students in these approaches are given. The final section of this chapter focuses on the contributions of Language- Based Approach to literature classes in the L2 context. Methodological information such as subjects and instrumentation is presented in Chapter 3. In addition, how data is collected from those subjects is explained in detail in this chapter. The analysis of the data collected is demonstrated in Chapter 4. This chapter shows the analysis of three instruments used in the study. These are tests, questionnaires, and written feedbacks. Last chapter deals with conclusions of the present study and then offers some suggestions for other researchers who want to conduct similar studies Key Words: Referential Texts, Representational Texts, Language-based Approach, Content-based Approach, Poetry, Literature with a small "I", Literary Competence
Fuzûlî Dîvânı'nda telmih sanatı
"Fuzûlî Dîvânı'nda Telmih Sanatı" isimli bu çalışma, Fuzûlî'nin, Dîvânı'nda icra ettiği telmih sanatı ve bu sanata yer verdiği beyitler, çağrışım yaptığı kıssalar adına bir inceleme niteliğindedir. Telmih, anlama dayalı bir sanattır. Kavram olarak; "göz ucuyla bakmak; ışık ortaya çıkarmak, parıldayıp görünmek" manalarındaki, "lemh" kökünden gelen telmih, "bir şeye işaret etmek, üstü kapalı söylemek, sezdirmek" anlamlarına gelir. Şair, bu sanat vasıtası ile şiir veya nesrinin ifade gücünü genişletmiş olur. Telmihte; ima etmek, dolaylı olmak ve sadece işaret etmek önemlidir. Telmih içerik demek değildir. Bu sanat, az sözle çok şey ifade etme, çok şey çağrıştırma işlevi görür. Zira tarihi bir olaya, bir kıssaya, bir âyete, bir hadise, bir hikâyeye, bir kişiye ayrıntılı olarak yer verildiğinde bu telmih olmaz. Dolayısıyla telmihin amacı olaya veya kişiye ayrıntılı olarak yer vermek değil, yalnızca hatırlatacak unsurları vererek zihinlerde çağrışım yapmasını sağlamaktır. Bir eseri ve yahut da bir şiiri okuduğumuzda orada geçen bir "âb-ı hayat" ifadesi okuyucuya Hızır ve İlyas peygamberlerin hayat suyunu arama olayını anımsatabilmelidir. Yahut "bezm" kelimesi veya "elest" kelimesi kullanıldığı bir edebi eseri okunduğunda zihinlerde direkt olarak Elest Bezmi'ndeki "Kâlu Bela" olayı çağrışım yapabilmelidir. Bugüne dek birçok sanatçı, mısrayı bilhassa şiiri anlam bakımından kuvvetlendirmek adına bu sanattan faydalanmıştır. Klasik Türk şiirinde önemli bir yere sahip olan Fuzûlî de diğer sanatçılar gibi şiirlerinde telmihe sıklıkla başvuran bir sanatkârdır. Şairin bu özelliğini, onun önemli eserlerinden olan Türkçe Dîvân'ında açıkça görmek mümkündür. İşte bu çalışmada Fuzûlî Dîvânı'ndaki beyitlerde başvurulan telmih unsurları hakkında kısaca bilgi verilerek Fuzûlî'nin bu sanattan yararlandığı beyitler incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Fuzûlî Dîvânı, edebi sanatlar, telmih sanatı, Fuzûlî'de telmih.
Teaching English through literature: The function of novel in English language teaching in Iraqi universities
The aim of this study is to examine the function of the novel in the English Language-Teaching (ELT) classrooms of Iraqi Universities based on university lecturers and students' opinions, perceptions and experiences. Furthermore, a primary objective is to re-examine the difficulties and shortages present in these classrooms in order to offer potential solutions to these challenges. Finally, the types of literary texts preferred by lecturers and students in acquiring English language proficiency is also of interest in this paper. The research method in this study was the administration of questionnaires to 100 students and 60 lecturers from a variety of Iraqi universities. Each questionnaire consisted of 11 questions involving both quantitative and qualitative data. The quantitative data were inserted into SPSS 19 then subjected to a crosstabs and chi-square test per question. According to collected data, majority of students (70%) and lecturers (65%) believe that the novel is a profitable language resource which has a vital function in Iraqi Universities' ELT classrooms. Consequently, they think the novel should be a mandatory component of these classrooms. Nevertheless, both educators and students observed some shortages with and faced difficulties pertaining to the use of literature in the language classroom. The identified shortages and difficulties by both students and educators are similar, with few minor differences. The majority of participants stated difficult language and contexts of selected novels to be the most common difficulty faced in classrooms. Another common issue was stated to be a lack of linguistic and literary background on behalf of students. To overcome these problems, they advise that selected novels should parallel student language competency levels and written in contemporary, simple, and interesting language in order to overcome the above-mentioned problems. Besides this, participants identified a variety of advantages of utilizing the novel in classrooms, for example the enrichment of student language and improvement of overall understanding of the language as well as the introduction to English-speaking cultures and conversations styles. Regarding the chi-square test, there was no statistical difference between student and lecturer views, as P-values for all questions were greater than .05 (P .05). Keywords: ELT, Literature, Novel.
Genre-based approach to writing instruction for students at English Language and Literature department
Being aware of their students' needs is very crucial for teachers because students need to accomplish tasks within their respective disciplines and subject areas. The aim of the genre-based pedagogy is to focus on students' academic needs and enable them to read and write successfully (Martin, 1993, 2009). Therefore, it is imperative for teachers to understand the range of written genres and other writing skills that students need to use in their academic studies. In order to achieve this aim genre-based writing instruction suggests a systematic and explicit way of teaching writing. Genre-based pedagogy together with the analysis of students' needs might function as a basis for curriculum design to have effective and positive results from writing education. An analysis of student needs is generally considered crucial in developing appropriate course design and content; such an analysis using genre-based writing instruction in ESP based course design should also be regarded as a building block of teaching writing. Learning and teaching in ESP genre-oriented writing pedagogy can provide a lot of advantages and convenience to both students and teachers in many ways. For instance, critical awareness of writing practices, suitable discipline-specific texts for students and how writers organize texts can be listed to employ and manipulate this type of writing instruction and "to meet the anticipated goal and purpose" (Kay & Dudley-Evans, 1998). The present study attempts to investigate the process of building metacognitive genre-awareness within genre-based academic writing instruction and show how it influences English Language and Literature students' ability to interpret and compose academic texts. Moreover, by applying a genre-based writing syllabus for literature students, the researcher aims to focus on the effects of this approach on students' interpersonal relationship with the teacher, their attitudes and motivation towards writing and achievement in academic writing. The present study is designed as a case study and both qualitative and quantitative approaches to data collection and analysis have been adopted. For this reason, multiple tools of data collection have been employed in this study (Silverman, 2000): classroom observation, students' written texts (portfolios), interview with the students, teacher's journal, students' diaries, questionnaires and students' writing exam scores. Research has been conducted with 110 undergraduate students who have attended the first year of English Language and Literature Department at Gaziantep University during 2014 – 2015 academic year. It aims to reveal whether genre-based academic writing instruction contributes raising metacognitive genre awareness in English Language and Literature students, how this metacognitive genre awareness affects the students' analysis of academic and literary texts and how it affects their writing performance. Keywords: Genre-based academic writing instruction, metacognitive genre awareness, analysis of academic and literary texts, and motivation and attitudes towards writing
Celal Sılay'ın sanat ve edebiyat yazıları
Türk şiirinin önemli şairlerinden ve köşe yazarlarından olan Celal Sılay?ınhayatı, eserleri, hakkında yazılanlar, sanat ve edebiyat üzerine yazmış olduğuyazılarının toplandığı ve bu yazılarının değerlendirildiği çalışmamızda, şairin sanat ve edebiyat üzerindeki düşünceleri üzerine yoğunlaştık. Yazılarından yola çıkaraksanat ve edebiyat üzerinde belirtmiş olduğu düşüncelerini ortaya koymaya çalıştık. Sılay?ın Vatan (1940-1944), Tasvir-i Efkâr (1944-1945), Ticaret Postası (1951), Yeni Memleket (1952-1956), Yeni İstanbul (1955-1956), Yeni Gazete(1957), Her Gün (1959-1960) gazetelerinde ve Yücel (1939-1940), İnkılapçı Gençlik(1941), Demet (1943), İşte (1944), Her Hafta (1943-1950), Büyük Doğu (1950), Doğu ? Batı (1952-1955), Esi (1956) ve Yeni İnsan (1963-1971) dergilerinde yazıları yayımlanmıştır. Özellikle 1940 ve 1965 yılları arasında yoğun olarak gazete ve dergilerde yazıları yayımlanan Celal Sılay?ın sanat ve edebiyat üzerine yazıları olduğu kadartoplumun günlük sorunlarını dile getiren ve bu sorunlara çare bulmaya çalışanyazıları da yayımlanmıştır. Hatta bu yazıları sanat ve edebiyat üzerine olanyazılarından bir hayli fazladır. Ancak tezimizde sadece sanat ve edebiyat üzerine olan yazılarına yer verdik.
Jean-Jacques Rousseau'nun emile eserinde hayat bilgisi dersine ve eğitime yönelik düşünceleri
17. yüzyılda yaşayan Jean Jacques Rousseau'un Emile eseri eğitim ile ilgili birçok önemli unsuru barındırmaktadır. Bu eserde özellikle 1. ve 2. kitapların hayat bilgisi dersinin öğretimi konuları ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Araştırmanın amacını Jean Jacques Rousseau'nun Emile eserinde hayat bilgisi dersine ve eğitime yönelik düşüncelerinin tespit edilmesi oluşturmaktadır. Bu amaç çerçevesinde araştırmada nitel araştırma modeli benimsenmiş ve doküman analizi işe koşulmuştur. Araştırmanın veri kaynağını Jean-Jacques Rousseau'nun Emile eserinin 1. ve 2. kitabı oluşturmuştur. Araştırmada doküman analizi ile elde edilen sonuçlar aşağıdaki gibidir: 1. Rousseau'nun Emile eserinde hayat bilgisi dersinin amacına yönelik olarak 14 yerde düşünceleri olduğu tespit edilmiştir. Bunlar; mutlu birey yetiştirmek (8), çocuğun kendini tanımasını sağlamak (2), hayatı öğretmek (2), iyi insan yetiştirmek (1) ve etkili vatandaş yetiştirmek (1) şeklinde kategoriler altında yer almıştır. 2. Rousseau'nun Emile eserinde hayat bilgisi dersinin içeriğine yönelik olarak 76 yerde düşünceleri olduğu belirlenmiştir. Bunlar; düşünce ve değerler (33), fen bilimleri (12), toplum bilimleri (12), eşya eğitimi (10), doğa, toplum, eşya (9) şeklindedir. Hayat bilgisi dersinin içeriğini oluşturan "sanat" kategorisine ait herhangi bir görüşe rastlanılmadığı tespit edilmiştir. 3. Rousseau'nun Emile eserinde hayat bilgisi dersinin içeriğini oluşturan düşünce ve değerlere yönelik olarak 2018 hayat bilgisi dersi öğretim programındaki kök değerlerden 7'sine [vatanseverlik (5), sevgi (2), sabır (2), adelet (1), dürüstlük (1), sorumluluk (1) ve öz denetim (1)] ait düşüncelerinin olduğu, 3'üne [saygı, dostluk ve yardımseverlik] ait düşüncelerinin olmadığı belirlenmiştir. 4. Rousseau'nun Emile eserinde hayat bilgisi dersinin içeriğinin oluşturulmasında dikkate alınan unsurlara yönelik olarak 140 yerde düşünceleri olduğu tespit edilmiştir. Bu düşüncelerden "eğitim biliminin özellikleri" kategorisinin 122 kez geçtiği görülmektedir. Bu kategoriyi öğrencinin içinde bulunduğu ortam (13) ve hazırbulunuşluk (4) kategorileri izlemiştir. Hayat bilgisi dersinin içeriğinin oluşturulmasında dikkate alınan unsurlardan "kazanımlar" kategorisine ait herhangi bir görüşe rastlanılmamıştır. 5. Rousseau'nun Emile eserinde hayat bilgisi dersinin içeriğinin oluşturulmasında dikkate alınan unsurlardan eğitim biliminin özelliklerine yönelik olarak 122 yerde düşünceleri olduğu ve bu düşüncelerinin 7 ana kategori [dil gelişimi (37), ahlaki gelişim (18), duygusal gelişim (17), zihinsel gelişim (16), fiziksel gelişim (15), kişilik gelişimi (12) ve sosyal gelişim (2)] altında toplandığı görülmüştür. 6. Rousseau'nun Emile eserinde hayat bilgisi dersi öğretim ilkelerine yönelik olarak 46 yerde düşünceleri olduğu ve bu düşüncelerin 9 öğretim ilkesi [çocuğa görelik (27), hayatilik (5), temerküz (4), mahallilik (3), ayaniyet (3), bilinenden bilinmeyene (1), somuttan soyuta (1), kolaydan zora (1) ve yakından uzağa (1)] altında toplandığı tespit edilmiştir. 7. Rousseau'nun Emile eserinde eğitime bakışı ile ilgili olarak 106 yerde düşünceleri olduğu ve bu düşüncelerin 25 kategori altında toplandığı tespit edilmiştir. Bu kategorilerden "yaparak yaşayarak öğrenme" (26) en çok ifade edilen olurken bu kategoriyi "okul" (25), "eğitim yanlışları" (7) ve "eğitimde süreç" (6) kategorileri izlemiştir.
Çocuk edebiyatıyla ötekileştirme(me): Bir eylem araştırması
Bu çalışma ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin öteki ve ötekileştirmeye yönelik olumsuz algılarını ortaya çıkarmak ve bu olumsuzluğu gidermek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yöntem olarak nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve eylem araştırması tekniği kullanılmıştır. Öncelikle uygulama yapılacak grup ve kontrol grupları belirlenmiştir. Uygulama öncesinde belirlenen grupların ötekileştirmeye yönelik algılarını ortaya koymak için anket ve yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Ön anket ve yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulandıktan sonra uygulama grubuna önceden uzmanların görüşü alınarak belirlenen, ötekileştirme temalı beş kitap okutulmuştur. Kitap okuma sürecinin ortasında ara kontrol için uygulama grubu ile odak grup görüşmesi yapılmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir uygulama veya ara kontrol yapılmamıştır. Uygulama grubunun kitap okuma sürecini tamamlamasının ardından başlangıçta uygulanan anket ve yarı yapılandırılmış gözlem formu her iki gruba tekrar uygulanmıştır. Sonuç olarak uygulama grubu ve kontrol grubunun ötekileştirme algılarında değişiklik oluşup oluşmadığı karşılaştırılmış ve çocuk edebiyatı ürünlerinin ötekileştirme algısına etkisi ölçülmüştür. Elde edilen veriler ışığında araştırma yapılan uygulama grubunun ötekileştirme algısında olumlu yönde değişiklik olduğu söylenebilir. Çocuk edebiyatı ürünleri ötekileştirme algısının değişiminde etkili olduğu söylenebilir. Yaşanılan savaşlar, felaketler ve birçok olumsuzluk sonucunda yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kalan ve başka yerlerde "öteki" hâline gelen insanlar düşünüldüğünde bu çalışmanın günümüzün önemli bir sorunu olan ötekileştirme algısının değişiminde etkili olabileceği düşünülmektedir.
Yerelden ulusala bir dergicilik örneği: "Kıyı dergisi"
Yerel bir dergi olarak Trabzon'da yayın hayatına başlayan yıllar içinde edebiyat çevresinde yerini genişletip sağlamlaştıran ve ulusal bir dergi özelliği kazanan Kıyı dergisinin Türk edebiyatı içindeki yeri ve Halkevlerinin mirası olan yerel dergiciliğin Kıyı dergisi vasıtası ile önemi ve genel özellikleri bu çalışmada ortaya konulmuştur. Kıyı dergisinin kronolojik dizini çıkarılarak edebi türlerin sayısal analizi ve içeriği değerlendirilip derginin varlığını sürdürmesinde etkin olan kişiler tanıtılmış ve Kıyı dergisinin edebiyatımıza katkıları belirlenmiştir. Bu tez çalışması beş bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde yer alan Giriş'in ardından; ikinci bölümde Kıyı dergisinin monografik incelemesi; üçüncü bölümde, Kıyı dergisinin içerik değerlendirmesi yapılmış, dördüncü bölümde Kıyı dergisinin kronolojik dizini verilmiştir. Çalışmanın son kısmı sonuç bölümüne ayrılmıştır. Birinci bölümde, çalışmanın amacı, önemi, kapsamı ve yöntemi belirtilmiş, çalışmayla ilgili açıklamalar yapılmış, Türk edebiyatında dergi alanı ile ilgili kaynaklar taranmış, yerel dergicilik ve bu dergiler üzerine yapılan çalışmalar tanıtılarak Kıyı dergisinin bu ortam içindeki önemine değinilmiştir. İkinci bölümde, Kıyı dergisinin yayın serüveni, mizanpaj özellikleri ve yazar kadrosu hakkında bilgi verilmiştir. Kıyı dergisi ile ilgili yapılan değerlendirmelere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, Kıyı dergisinde yayımlanmış yazılar, türlerine göre ayrılmıştır. Her tür için hangi dönemde kaç eser verildiği, bu türde en çok eser veren sanatçılar ve değinilen başlıca konular üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde, Kıyı dergisinin 1 Ekim 1961 tarihinde başlayan ilk döneminden itibaren ilk dört dönemini kapsayan kronolojik dizini verilmiştir. Çalışmanın beşinci ve son bölümü olan Sonuç bölümünde elde edilen bilgiler doğrultusunda Kıyı dergisinin Türk edebiyatındaki yeri değerlendirilmiştir.
İkdam Gazetesindeki edebiyat yazıları (1894-1928)
İkdam, gerek yazar kadrosu gerek muhtevasıyla Türk basın ve edebiyat hayatında önemli bir yeri olan uzun soluklu bir gazetedir. Batılılaşma Devri Türk edebiyatının Cumhuriyet'e kadarki tarihî seyrinde süreli yayınların katkısı göz önüne alındığında İkdam'ın zengin içeriğiyle öne çıktığı görülür. Batılılaşma ve millîleşme süreçlerinin getirdiği konu ve başlıklar gazetede ciddi bir şekilde ele alınmış ve tartışılmıştır. Dil ve imla meselesi, Batı edebiyatının doğru anlaşılması, millîleşme ve Türkçülük, edebî türlerin gelişimi, edebiyat tarihi, edebî devir ve toplulukların değerlendirilmesi gibi Türk edebiyatının temel meseleleri gazetede yer bulur. Bu bağlamda İkdam, edebiyat tarihimizde önemli bir mevkiye sahiptir. "İkdam Gazetesindeki Edebiyat Yazıları (1894-1928)" başlıklı çalışmada, yıl ve dönem bakımlarından bir sınırlandırmaya gidilmeden bütün sayılar taranmış, Türk ve Batı edebiyatına dair makale, musahabe, deneme, fıkra vb. türlerindeki yazılar incelenmiş, gazetenin Türk dil ve edebiyat tarihindeki yeri ve rolü ortaya konmaya çalışılmıştır. İki bölümden oluşan tezin ilk kısmında teorik meseleler, ikinci kısmında da edebî eserlere, dönemlere ve şahıslara dair eleştiri yazıları ele alınmıştır.
Afyonkarahisar'da Nur dergisindeki edebi yazıların incelenmesi
Afyonkarahisar'da Nur dergisi, Afyonkarahisar'ın basın-yayın tarihinde önemli bir yere sahiptir. Dergi bu önemini Afyonkarahisar'ın Millî Mücadele'deki yerinden ve derginin, genç Cumhuriyet'in kuruluşundan hemen sonra yayımlanmaya başlamasından almaktadır. Milletlerin bilinçlenmesi için yapılacak en önemli çalışmalardan biri de geçmişi aydınlatmaktır. Afyonkarahisar'ın kültür tarihinde saklı bir hazine olduğunu düşündü-ğümüz Afyonkarahisar'da Nur dergisi üzerinde yapılacak bütün çalışmaların bu açı-dan önem taşıdığını düşünüyoruz. İncelemesini yaptığımız Afyonkarahisar'da Nur dergisi, 1 Mayıs 1924 ile 30 Ağustos 1928 tarihleri arasında, yani Millî Mücadele'nin hemen akabinde yayımlanmaya başlanmıştır. Özellikle Millî Mücadele'yi ve dönemin şartlarını anlayabilmek açısından bu dergide yayımlanmış her yazının ayrı bir önem taşıdığı kanaatini taşıyoruz. Derginin ilk sayfasındaki "On beş günde bir çıkar ilmî, edebî, iktisadi mecmua" sözleri derginin kimliğini özetler mahiyettedir. Afyonkarahisar'da Nur dergisinin ilk sayısının birinci sayfasında, Tahrir Heyeti, derginin çıkış gayesini şöyle özetlemiştir: "Maksadımız gençliğin irfan sahasında terakkisine hizmet etmek, İstiklal Harbi'mizin şanlı bir sulhla tetevvüc etmesi milletimize nasıl yaşamak imkânı bahşetmişse; ilim ordu-sunun da azimkâr bir seciye ile yetişerek muvaffakiyetler ibda etmesi refah ve saadetimizi temin edecek. Vatan, millet ancak bu suretle payidar olacak ve bu suretle şenlenecektir. Münevver dimağlara olan ihtiyacımızı idrak etmeyenlerimiz elhamt yoktur, işte biz de elimizden gelirse bu hususa ehemmiyet atfetmek istiyoruz. Tevfiki Allah'tan bekleriz." Bu çalışmada dergideki yazılar türlerine, yazar adına ve dergi sayısına göre sınıf-landırılarak araştırmacıların istifadesine sunulmuştur. Afyonkarahisar'da Nur dergisi ile alakalı araştırma yapacaklara bu çalışmamızın kolaylık sağlamasını umut ediyorum.
Külliyat-ı Emir Hamza'nın çeviri yazısı ve sözlüğü
Bu çalışmada, Güney Azerbaycan sahasına ait ?Külliyât-ı Emir Hamza? adlı birhalk hikâyesinin çeviriyazısı yapılmıştır. Orijinal hikâyenin yazarı Anahtar Kelime: Azeri edebiyatı = Azerbaijan literature ; Azerice = Azeri language ; Edebi eserler = Literary works ; Edebi metinler = Literary texts ; Edebiyat = Literature ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Külliyat-ı Emir Hamza = Külliyat-ı Emir Hamza ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Çeviriyazı = Transcription
TRT Çocuk Dergisi'nde yer alan edebî metinlerin değerler eğitimi açısından incelenmesi (1-70)
Bu araştırmanın temel amacı TRT Çocuk Dergisi'nde yer alan edebî metinlerin değerler eğitimi açısından incelenmesidir. Araştırmanın birinci bölümünde amaçlara bağlı olarak alt amaçlar, tezin önemi ve sınırlılıklar belirtilmiştir. Konuyla ilgili araştırmalara kısaca yer verilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde değerin tanımı, işlevi, özellikleri, sınıflandırılması, değer eğitimi, değer eğitimi yaklaşımları, Türk Milli Eğitim Sisteminde değerler, Türkçe dersinde değerler eğitimi, edebiyatın değerler eğitimindeki rolü, Dünya'da ve Türkiye'de çocuk dergiciliği, TRT Çocuk Dergisi ile ilgili kavramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Bu çalışmada betimsel nitelikte tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma için TRT Çocuk Dergisi'nin 2010-2016 yılları arasında yayımlanan ilk 70 sayısı teker teker incelenmiş, dergilerin değer içeren bölümleri tespit edilmiş, bunların hangi değer kategorisine girdiği belirlenmiş ve değerler tablo şeklinde sunulmuştur. Belirlenen değerler yorumlanmış, değerlerin dergilerde nasıl işlendiği açıklanmıştır. Ayrıca dergilerde yer alan değerlerin doğrudan didaktik olarak değil daha çok sezdirme ve keşfetme yöntemi ile okuyucuya verildiği tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler sonucunda dergilerde en çok yardımseverlik değerine yer verildiği, onu sırasıyla bilimsellik, sevgi, sağlıklı olmaya önem verme ve arkadaşlık değerlerinin izlediği görülür. İffetli olma, kanaatkârlık, özgürlük ve cesur olma değerlerine ise az sıklıkta rastlanır. Anahtar kelimeler: Değer, Değerler Eğitimi, Edebî Metinler, TRT Çocuk Dergisi.
Ortaöğretim Türk edebiyatı ve dil ve anlatım ders kitaplarında yer alan halk edebiyatı metinleri üzerine incelemeler
Türk halk edebiyatı ürünlerinin kaynağının büyük bölümünü sözlü gelenek oluşturur. Bu sayede bir millete ait kültürel değerler, o milletin edebiyat mahsullerinde yer alır. Bu edebi ürünlerin yeni nesillere öğretilmesi kültürün yaşamasını sağlar. Okullarda kullanılan ders kitapları, eğitimin genellik ve eşitlik ilkesi sayesinde, Türkiye'nin her yerinde eğitimin aynı çizgide ilerlemesine imkân tanımaktadır. Bu kitaplarda yer alan halk edebiyatı metinleri, artık yerini popüler ürünlere bırakan halk edebiyatı mahsullerinin öğrencilere tanıtılmasında ve öğretilmesinde çok önemli yer tutmaktadır. Bu çalışmada, 2010-2011 eğitim-öğretim yılında kullanılan Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu onaylı, ortaöğretim Dil ve Anlatım ve Türk Edebiyatı ders kitaplarında yer alan halk edebiyatı metinlerinin kendi türüne ait özellikleri ve milli değerleri yeterli ölçüde yansıtıp yansıtmadığı incelenmiştir.
Kutadgu Bilig'de isim tamlamalarının incelenmesi
Günümüz Türkçesinde isim tamlamalarının çeşitlerinin belirtilmesi ve isimlendirmesi ile ilgili bir problem vardır. Bu noktada Eski Türkçede isim tamlamalarının kuruluş ve kullanılış özelliklerine bakmak doğru olacaktır. Bu amaçla Karahanlıcanın dil özelliklerini yansıtan önemli bir eser olan Kutadgu Bilig'te isim tamlamaları incelenmiştir.Bu çalışmada, kelime grubunun açıklaması yapıldıktan sonra; isim tamlamasının iki isim unsurunun iyelik ve çeşitli anlam ilgileriyle bir araya gelerek oluşturduğu bir söz grubu olduğu belirtilmiştir. İsim tamlamalarının belirtili ve belirtisiz isim tamlaması olarak iki grupta incelenmesi görüşü benimsenmiştir. İsim tamlamasını oluşturan unsurlar, ilgi hâli ve iyelik eklerinin tarihsel süreç içerisindeki kullanılışları incelenmiştir.İsim tamlamasının belirtili ve belirtisiz isim tamlaması şeklinde iki grupta incelenmesi gerektiği görüşüne destek sağlamak ve haklı bir zemine oturtmak üzere Kutadgu Bilig'te isim tamlamaları çeşitlerine, cümledeki görevlerine ve söz gruplarındaki kullanılışlarına göre incelenmiştir.Bu çalışmanın sonucunda Türkçenin isim tamlamalarını kullanma konusundaki zenginliği ve Eski Türkçede isim tamlamalarının günümüzdeki gibi çok farklı adlandırmalarla, gruplandırmalarla kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Extraordinary harmonizations in Asaf Halet Çelebi's poems
In this study it is aimed at determining the extraordinary harmonizations in Asaf Halet Çelebi's poems. It is aimed at presenting language and explanation correlations while making extraordinary harmonizations and how these extraordinary harmonizations are being benefited in essay and poem language at the result of analysis of Asaf Halet Çelebi's poems.In this study, especially life story of the poet has been taken into account. Then information has been given about the works of the poet. All works of Çelebi including copyright/translation have taken place in the frame of lightning the culture in his poems.As Asaf Halet Çelebi is a poet who tried to form his policy during his life and is a poet talked about on these subjects, a special section has been given to his art understanding.In the section of harmonization and extraordinary harmonization section, information has been given on these terms, approaches of harmonizations of linguistics and semantics have taken place and the subject has been taken in the frame of language and explanation.In the fifth part of our study, extraordinary harmonizations in Asaf Halet Çelebi's poems have been examined. Extraordinary harmonizations taking place in the poems have been examined in two sections as extraordinary harmonizations at the level of sentence and extraordinary harmonizations at the level of sentence group.Asaf Halet Çelebi's poems used in the thesis after the reference section have been added at the end of the study.Key Words: Asaf Halet Çelebi, extraordinary harmonization, poem.
Edebi bir metin olarak Dânişmendnâme
Edebi Bir Metin Olarak Dânişmendnâme Bu tezde, mevcut nüshalardan farklı olarak on dokuzuncu asırda Malatya Darende bölgesinde mesnevi nazım biçimde oluşturulmuş Dânişmend Gazi'nin tarihî ve seçkin şahsiyetini dile getiren bir gaza destanı ele alınmıştır. Dânişmendnâme ve benzeri anlatıların -toplumsal hafızaya telmih etme hususiyetlerinden yola çıkarak- kendi öz metin inceleme yöntemlerimizle incelenmesi zaruriyeti tartışılmıştır. Bu sebeple öncelikle Batının edebî metin, ideoloji ve kültürel aktarımla doğrudan bağlantılı olduğunu düşündüğümüz metinlerarasılık yöntemini, kendi edebî geleneğimizin belâgat unsurlarıyla karşılaştırarak ele aldık. Öz kimliğimizden gelişen ve klasik edebiyat incelemesine sıkı sıkıya bağlı olduğu söylenen belâgat terminolojisini metinlerarasılıkla olan benzer yapılanmasından yola çıkarak yeniden tasnif ettik. İncelemeye esas aldığımız metinleri Türk edebiyatı ve üslup çalışmalarında aşina olduğumuz bu terminoloji etrafında zihniyet aktarımı ekseninde incelemeye gayret ettik. Anahtar Kelimeler: Dânişmendnâme, metinlerarasılık, belagat, ideoloji ve zihniyet.
İkdâm'da edebî ve kültürel faaliyetler (1925-1926)
Yayın hayatına 2. Abdülhamid döneminde, 5 Temmuz 1894 tarihinde başlayan İkdâm gazetesinin çalışmamıza konu olan yılları 1925-1926'dır.Tezimizin inceleme konusunu oluşturan 1925-1926 yılları, Türk toplum hayatında köklü değişimlerin yaşandığı bir süreçtir ve İkdâm gazetesi bu süreç içerisinde basın yayın hayatında, uzun süreli varlığı ile sütunlarında yer verdiği yazılar ile Cumhuriyet döneminde de oldukça önemli bir yer edinmiştir. Türkçülük çizgisinde yeniden şekillenen Türk toplumunun prensiplerine uygun doğrultuda bir yayın hayatı sürdüren İkdâm gazetesinin incelenmesi dört kısımda gerçekleşmiştir. Birinci kısımda Cumhuriyet dönemine gelinceye kadar Türk toplum hayatında önemli bir unsur olan modernleşme sürecine genel hatları ile değinilmiştir ve Cumhuriyetin ilk yıllarında bu modernleşme cereyanının basın ve yayın hayatına etkisine değinilmiştir. Tezimizin birinci kısmını teşkil eden birinci bölümde İkdâm gazetesi iki kısımda incelenmiştir: şekil ve muhteva. Gazetenin şekil özelliklerinin incelendiği kısımda İkdâm'ın tanıtımı, yayınlanma süreci, kimlik bilgileri, mizanpaj, teknik özellikleri üzerinde durulmuştur. İkinci kısımda İkdâm'ın 1925-1926 yılları içerisindeki muhteva özelliklerinin bir değerlendirilmesi yapılmıştır. İkinci bölümü ise İkdâm'ın tahlilî ve alfabetik fihristi oluşturmaktadır. Bu kısımda tüm yazıların kronolojik ve alfabetik tasnifi yapılmıştır. Tahlilî fihristte yazar adı, soyadı, yazının adı, süreli yayın numarası, hicrî, rumî, miladî takvim, sayfa numarası, yazının türü ve görsel malzeme bilgilerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise İkdâm gazetesinde yer alan edebi, sanatsal, sosyal, siyasi, kültürel, eğitim hayatı ile ilgili yazılara "Seçilmiş Metinler" başlığı altında yer verilmiştir. Dördüncü bölüm, sonuç kısmı ile sonlandırılmıştır.
Türkiye dışı Türk edebiyatları ile dünya edebiyatlarının Cumhuriyetten günümüze ortaöğretim programları ve ders kitaplarındaki yeri
Doküman incelemesine dayalı yapılan bu araştırmada, Türkiye dışı Türk edebiyatları ile dünya edebiyatlarının Cumhuriyet'ten bugüne ortaöğretim programları ve ders kitaplarındaki yeri incelenmiştir.?nceleme sırasında, Türkiye dışındaki uygulamalara genel olarak değinildikten sonra, ilgili Türk dili ve edebiyatı programları ve bu programlara göre hazırlanmış ders kitapları ele alınmıştır.1340 (1924) öğretim programından başlanarak tarih sırasına göre 1927, 1929, 1934, 1938, 1942, 1946, 1949-50, 1952, 1954, 1955, 1956, 1957, 1976, 1991, 1992, 1995 ve 2005 öğretim programına kadar 18 program ele alınmıştır. Bu programlarda söz konusu edilen Türkiye dışı Türk edebiyatları ile dünya edebiyatları bilgilerinin her biri kendi başlığı altında irdelenmiştir.Yine bu programlara göre yazılan ve liselerde okutulan ?Edebiyat?, ?Edebî Yeniliğimiz?, ?Edebiyat Tarihi Dersleri?, ?Türk Edebiyatı Tarihi?, ?Türk Dili ve Edebiyatı?, ?Türk Edebiyatı?, ?Fransız Edebiyatı Antolojisi?, ?Metinli Batı Edebiyatı? ve ?Dil ve Anlatım? gibi ders kitapları taranarak Türkiye dışı Türk edebiyatları ile dünya edebiyatları şair ve yazarlarının isimleri ve metinleri tespit edilmiştir.Programlara göre yazılmış ders kitaplarına alınan Türkiye dışı Türk edebiyatları ve dünya edebiyatları metinlerinden bazıları rast gele yöntemine göre seçilerek programlara uygunluğu bakımından incelenmiştir.Sonuç bölümünde, öğretim programlarının her birinde ve bu programlara göre hazırlanmış Türk dili ve edebiyatı ders kitaplarında yer alan Türkiye dışı Türk edebiyatı ve dünya edebiyatının ?air ve yazarları iki ayrı sayı ve yüzdelikler tablosunda verilmiştir.Gelişmiş ülkelerin programlarında diğer ülkelerin edebiyatlarına pek yer verilmezken ülkemizde bu oranın % 50'ye ulaştığı programlar olmuştur. Ancak genel olarak, Cumhuriyet'ten günümüze Türkiye dışı ve dünya edebiyatları, programlarda (% 9+% 20) % 29 ve ders kitaplarında da (% 7+% 33) % 40 oranlarında yer bulmuştur. Burada dikkati çeken, Türkiye dışı Türk edebiyatlarına, dünya edebiyatlarına göre çok az yer verilmesidir. Bütün bunlar, tablo 4 ve 5'te ayrıntılı olarak program ve ders kitaplarına göre verilmiştir.Öneriler bölümünde ele alınıp incelenen verilerin değerlendirilmesi sonucunda gerekli görülen önerilere iki ayrı başlık altında yer verilmiştir.Kaynakça bölümünde, I. dereceden kaynak olarak sadece ortaöğretim ders programlarının yayımlandığı kaynaklar ve taranan edebiyat ders kitapları; II. dereceden kaynak olarak da konuyla ilgili diğer eser ve çalışmalar yazılmıştır.Ekler kısmında ise, Türkiye dışı Türk edebiyatı ve dünya edebiyatı şair ve yazarları programlar ve ders kitapları için ayrı ayrı alfabetik listeler hâlinde, ilgili çeşitli programlardan ve taranan ders kitaplarından örnekler sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Türkiye dışı Türk edebiyatı, dünya edebiyatı, ortaöğretim eğitim programı, ders kitabı.
Yazınsal metinlerin farklı dil ve kültürlere aktarılması üzerine bir inceleme ?çocuk yazını çevirisi?
Bu çalışmada, dilin kültürel işlevini temel alarak yazınsal metinlerin önemli bir alanı olan çocuk yazını ürünlerinin çevirisini ele aldık. Bunun için son yılların önemli çocuk yazını yazarlarından biri olan Cornelia Funke'nin Almanca ?Tintenherz? adlı yapıtını, yapıtın İngilizce ve Türkçe çevirilerini inceledik. İncelemelerimizi yaparken diller arası etimolojik ve morfolojik ayrımları ve yakınlıklarını göz önünde bulundurduk.Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çeviri olgusundan, çeviri kuramlarından, çeviri ürünleri olan yazınsal metinlerden, yazınsal metinlerin farklı bir türü olan çocuk yazını ürünlerinden, çocuk yazını ürünleri genel ilkelerinden ve bunların farklı kültürlere aktarılması sürecinde göz önünde bulundurulması gereken noktalardan söz ettik.İkinci bölümde ele aldığımız yapıtın özetine, kaynak dil yazarının biyografisine, yapıtlarında kullandığı dil ve anlatım özelliklerine, bunun yanı sıra erek dil çevirmenlerinin kimliklerine yer verdik.Üçüncü bölümde kaynak ve erek dil yapıtlarını önce tipografik bakımdan karşılaştırarak değerlendirdik. Sonra Türkçe'de anlaşılırlığı bakımından sorun olan metin birimleri tespit ettik, her üç dilde seçtiğimiz dilbirimleri sekiz düzlemde ayrıntılı olarak inceledik ve ortaya çıkan sorunlar için somut çözüm önerileri sunduk.Metin birimleri inceledikten sonra çevirmeni en çok zorlayan düzlemin dil oyunları, deyimler ve örtük iletiler olduğunu, bunun dışındaki anlam bulanıklıklarının, söz diziminden, kültüremlerden, eşdizim ve sözcükte anlam düzeylerinden kaynaklandığını gördük ve bunu sayısal verilerle kanıtladık. Bunun yanı sıra Almanca'nın morfolojik ve kültürel anlamda İngilizce'ye yakınlığının, bu dillerin birbirine çevirisinde sorunları azalttığını; Almanca'nın, yapısıyla ve kültürüyle oldukça farklı bir dizgede olan Türkçe'ye aktarımında ise söz konusu farklılığın önemli bir rol oynadığını saptadık.Anahtar Sözcükler: Yazınsal Metinler, Çeviri, Çocuk Yazını Çevirisi, Diller Arası Etimolojik ve Morfolojik Ayrımlar