İnmeli bireylerde sosyal desteğin hastalığa uyuma etkisi

Bu araştırma, inmeli bireylere sağlanan sosyal desteği belirlemek ve hastalığa uyumuna etkisini incelemek amacı ile planlandı. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde planlanan bu araştırma, Başakşehir Çam Sakura Şehir Hastanesi'nde Mayıs 2022–Mayıs 2023tarihleri arasında İnme Ünitesi, İnme Rehabilitasyonu ve Nöroloji polikliniğine başvuran, inme tanısıyla servislerde yatan 82 hasta ile gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında; Hasta Bilgi Formu, İnme Etki Ölçeği (İEÖ), Kronik Hastalıklara Uyumu Değerlendirme Ölçeği (KHUDÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), Mini Mental Test (MMT), Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği kullanıldı. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 28 paket programı kullanılarak frekans, yüzde, ortalama, t testi, Man-Whitney U testi, Spearman kolerasyon analizleri kullanıldı. İnmeli bireylerin yaş ortalamasının 59,71±12,79 (yıl), %52,4'ünün erkek, %62,2'sinin daha önce inme geçirdiği, %91,5'inin inmeye ek kronik hastalığının ve en fazla hipertansiyon tanısının olduğu, %76,8'inde yüz, kol veya bacağında özellikle vücudun bir tarafında güçsüzlük uyuşma ve karıncalanma görüldüğü ve %98,8'ine inme hakkında bilgi verildiği saptandı. İnmeli bireylerin %82,9'unun Mini Mental Test'e göre normal olduğu, %32,9'unun yarı bağımlı olduğu belirlendi. Ölçek puanları incelendiğinde ise Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ)'nde 55,95±18,67, Kronik Hastalıklara Uyumu Değerlendirme Ölçeği (KHUDÖ)'nde 63,91±8,77, İnme Etki Ölçeği'nde 209,82±44,93, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (GYAÖ)'nde 4,72±1,88 olduğu ve inmeli bireylerin bağımsızlık durumuna göre Kronik Hastalıklara Uyumu Değerlendirme Ölçeği (KHUDÖ) ve İnme Etki Ölçeği toplam puanları arasında ilişki olduğu saptandı. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ile Kronik Hastalıklara Uyumu Değerlendirme Ölçeği (KHUDÖ) puan ortalamaları, benzer şekilde Kronik Hastalıklara Uyumu Değerlendirme Ölçeği (KHUDÖ) toplam ve psikolojik alt boyutu ile İnme Etki Ölçeği (İEÖ) puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu saptandı. Yarı bağımlı/bağımlı olma durumu göze alınarak yapılan ileri analizde psikolojik uyumu alt boyutu ve inmeyi etkilediği görüldü. Sonuç olarak, inmeli bireylerde algılanan sosyal destek düzeyi ile kronik hastalıklara uyum arasında anlamlı ilişki olmakla beraber, sadece fizyolojik değerlendirmeye bakılmaksızın psikolojik uyumlarının artırılması gerektiği tespit edildi. Bu kapsamda, inmeli bireylerin psikolojik dayanaklılığı ve baş etme mekanizmalarını arttırma konusunda hemşireler tarafından desteklenmesi önerilmektedir.