İnmeli hastalarda algılanan sosyal destek ile fonksiyonel durum, yaşam kalitesi ve dhttp://172.16.2.176:8102/UlusalTezMerkezi/YonetimPaneli/tezDetay.jsp?sira=2300epresyon arasındaki ilişki

İnme, ciddi fonksiyonel ve bilişsel yetersizlik ile hastaların yaşam kalitesini etkileyen önemli bir sağlık problemidir. Sosyal destek, stres altındaki ya da güç durumdaki bireye çevresindeki insanlar (eş, aile, arkadaş) tarafından sağlanan maddi ve manevi yardım olarak tanımlanır. Sosyal desteğin inmeli hastaların tedavi sürecini olumlu etkilediği düşünülmektedir. Bu çalışmada inmeli hastaların inme sonrası algıladıkları sosyal destek düzeyi ile hastaların fonksiyonel durumu, yaşam kalitesi ve depresyon arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve yöntem: Çalışmaya Nisan 2018 - Ekim 2018 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniğine başvuran 50 (34 erkek, 16 kadın) inmeli hasta alındı. Hastaların yaş, cinsiyet, medeni durumu, meslek-eğitim durumu, hastalık süresi, inme etyolojisi (iskemik-hemorajik), etkilenen taraf, eşlik eden ek hastalıklar ve bakım veren kişi ile olan yakınlık derecesi sorgulandı. Hastalarda algılanan sosyal destek düzeyini değerlendirmek için Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, fonksiyonel durumu değerlendirmek için Barthel İndeksi, yaşam kalitesini değerlendirmek için İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği, depresyonu değerlendirmek için Beck Depresyon Ölçeği kullanıldı. İstatistiksel olarak anlamlılık düzeyi P <0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 56.70±10.78 (Değişim aralığı:33-85) olarak bulundu. Çalışmaya alınan kadın hastaların yaş ortalaması 53,81±10.16; erkek hastaların yaş ortalaması 58.06±10.94 idi. Sosyal destek ile fonksiyonel durum arasında anlamlı ilişki bulundu (p= 0,027). Düşük sosyal destek ile kötü fonksiyonel durum arasında ilişkili saptandı. Tam/ileri bağımlı olan hastalarda sosyal destek düzeyi diğer gruplara göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (p= 0,027). Sosyal destek alt ölçeklerinden aile desteği ile fonksiyonel durum arasında anlamlı ilişki bulunmadı fakat arkadaş desteği ve özel kişi desteği ile fonksiyonel durum arasında anlamlı ilişki saptandı (p=0,477 p=0,022 p=0,021 sırasıyla). Tam/ileri bağımlı olan hastalarda arkadaş destek düzeyi ve özel kişi destek düzeyi diğer gruplara göre anlamlı olarak daha düşük bulundu. Sosyal destek ile yaşam kalitesi arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki saptandı (r= 0,552 p<0,001). Sosyal destek alt ölçeklerinden aile desteği ile yaşam kalitesi arasında pozitif yönde orta derece bir ilişki saptanırken arkadaş desteği ve özel kişi desteği ile yaşam kalitesi arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki saptanmıştır (r= 0,423 p=0,002 ; r= 0,519 p<0,001; r= 0,526 p<0,001 sırasıyla). Depresyon ile sosyal destek düzeyi arasında anlamlı ilişki vardı. Sosyal desteği daha az olan hastalarda Beck depresyon skorları anlamlı olarak daha yüksekti (p = 0.001). Sosyal destek alt ölçeklerinden aile, arkadaş ve özel kişi desteği ile depresyon arasında anlamlı ilişki bulundu (p=0,011 p=0,001 p=0,003 sırasıyla). Hastaların sosyodemografik özellikleri ile algılanan sosyal destek arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0.05). Sonuç: Bu çalışma sonucunda inme sonrası algılanan sosyal destek düzeyi ile fonksiyonel durum, yaşam kalitesi ve depresyon arasında ilişki saptandı. Sosyal destek kavramının inme rehabilitasyonunda önemli bir faktör olduğu gösterilmiştir. Sosyal destek için yeni müdahale programlarının oluşturulması inmeli hastaların rehabilitasyon tedavisine katkı sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: İnme, algılanan sosyal destek, yaşam kalitesi, depresyon, fonksiyonel durum