İnşaat mühendisliği uygulamalarında sensör ve sensör tabanlı teknolojilerin kullanımı ve katkılarının incelenmesi

Endüstriyel devrim olarak tanımlanabilecek endüstride dijitalleşmeyi temsil eden Endüstri 4.0 kavramı ile gelişen teknolojilerin inşaat sektöründe de etkileri görülmektedir. Bu kapsamda araştırmacılar yapı bilgi modellemesi (BIM), yapay zekâ, 3 boyutlu yazıcılar ve robotlar, büyük veri ve sensör teknolojileri gibi teknolojilerin inşaat sektöründe kullanımı üzerine çalışmalar yapmaktadır. İnşaat sektörü diğer endüstrilere göre dinamik, üretimin standartlaştırılması ve saha kontrolü daha güç bir sektör olup, bu çalışmaların amacı inşaat imalatlarını ve sahasını daha verimli, kontrol edilebilir, güvenli hale getirmektir. İnşaat işleri çok tehlikeli işler sınıfında yer almakla beraber sağladığı hizmetler, şehirlerin altyapı ve üstyapısını oluşturmasından dolayı ortaya çıkan ürünler insanların can ve mal güvenliği açısından önem arz etmekte ve yapıların kalitesi ve güvenliğinin takip edilmesi hayati önem taşımaktadır. İnşaat sektörü ülke ekonomisinde büyük bir paya sahip olup, iş gücüne dayalı olması sebebiyle yüksek oranda istihdam sağlamakta fakat iş kazaları açısından da çok tehlikeli işler sınıfında sayılmaktadır. Sayıca fazla çalışanın bulunması, çalışanların eğitim düzeyinin düşük olması ve tehlikeli işlerden olması sebebiyle iş sağlığı güvenliğinin yönetilmesi de önemli bir konu haline gelmektedir. İnşaat 4.0 kapsamında gelişen teknolojilerden birisi olan sensör teknolojileri de yapıların, iş ve işçi sağlığının, iş güvenliğinin takibinde otomasyon sağlamayı amaçlayan, kontrol edilmesi güç değişkenleri kolaylıkla kontrol etmeyi amaçlayan ve karar verme mekanizmasını kolaylaştıran bir sistem olarak araştırmacıların üzerine yoğunlaştığı bir teknolojidir. Bu çalışmada sensör ve sensör tabanlı teknolojiler ile yapı sağlığı izleme ve iş sağlığı güvenliğine yönelik yapılan çalışmalar incelenmiş ve bu teknolojinin sektöre sağlayacağı katkılar tartışılmıştır. Çalışma kapsamında 11 farklı sensör ile yapılan farklı uygulamalar incelenmiştir. Bu sensörler fiber optik, sıcaklık, RFID, giyilebilir teknolojiler, ivme ölçer, piezoelektrik, WLAN, GPS, UWB, Ultrasound ve kendiliğinden algılayabilen beton (Self-sensing) teknolojileridir. İncelenen çalışmalar neticesinde, sensörlerin birçok değişkeni ölçerek karar verme mekanizmasına yardımcı olması yönünden inşaat sektörüne katkı sağlayacağı görülmüştür.