İnşaat mühendisliğinde ulaştırma projelerinin maliyet yönetimi yönünden incelenmesi ve örnek bir uygulama

Proje maliyet yönetimi, hedeflenen kalite standartlarında ve öngörülen bütçe sınırlılığında, en ekonomik şekilde tamamlanmasını sağlamak için gerçekleştirilen planlama, uygulama, izleme ve kontrol sürecidir. Proje yönetimi sürecini özellikle proje yöneticileri ve üst düzey yöneticileri tarafından en önem verdiği süreç olarak ifade edebiliriz.Proje yöneticileri faaliyeti gerçekleşecek işin miktarsal ve finansal her aşamasını takip etmek ve bilgi sahibi olmak ister. Bu yüzden projenin herhangi bir döneminde istenilen her soruya cevap verebilecek bir maliyet yönetim kurgusu oluşturulması gerekmektedir. Bu yapı sayesinde gerçekleşen ve kalan maliyet projeksiyonu yapılabilir, projenin finansal ve miktarsal hareketliliğinin hangi düzeyde ve hangi yönde, hangi iş gruplarında, hangi dönemlerde vb. soruların cevabına ulaşılabilir. Proje yönetimi her daim planlanan ve gerçekleşen maliyet dengesini gözlemlemek isteyip, bu süreçteki sapmalardan haberdar olmak ister. Bu yüzden maliyet yönetim yapısı, sapmanın gerçekleştiği iş gruplarını ve detaylarını ortaya çıkarmalıdır. Böylece proje yönetimi ilgili projedeki miktarsal ve finansal sapmaları gözlemleyip, gerekliliğine göre önlem alıp almaması sonucuna varır. Bu çalışmada döneminin en büyük bütçeli ve kapsamlı ulaştırma projelerinden birisinin maliyet yönetimi süreci anlatılmaktadır. İlgili projenin yapım süreci inşaat sektöründe ismi önemli iki Türk ve iki Koreli inşaat firmasının iş ortaklığı tarafından sağlanmıştır. Proje 88 km otoyol, 13 km bağlantı yolu, 4 adet viyadük ve çeşitli büyüklüklerde yüzlerce sanat yapısı, hizmet tesisleri, kavşaklar vb. birçok inşai faaliyeti içermektedir. Projenin detayı ve kapsamı gereği maliyet yönetim sürecinde ortaklardan herhangi birinin kendine özgü maliyet yönetim sistemi kullanılmamış olup, proje gerekliliklerine cevap verebilmek ve detaylandırabilmek adına birçok farklı maliyet kurgusu tasarlanmıştır. Bu çalışmada bahsi geçen projenin maliyet yönetimi sürecinde yer alan adımların ilk önce tanımlamaları ve teorik bilgileri verilmiş olup, ardından proje maliyet yönetimi uygulamaları irdelenmiştir. Sonuçlar ve öneriler kısmında uygulaması yapılan proje maliyet yönetim sürecinin etkisi, önemi ve sonuçları ayrıca ifade edilmiştir.