İnsan immünyetmezlik virüsü ile yaşayan bireylerde kronik inflamasyon belirteci olan klotho'nun diğer inflamasyon biyobelirteçleri ile karşılaştırılması

Amaç: HIV/AIDS hastalarında HIV'e özgü seyir gösteren kronik bir viral enfeksiyon ve bunun neden olduğu bir takım patolojik süreçler yer almaktadır. Viral rezervuarlar, latentlik ve disbiyosiz ile birlikte kronik enflamatuvar bir ortam gelişmektedir. Bu ortam sürekli sitokin salınımı ile birlikte immün aktivasyon, immün disregülasyon ve immün yaşlanmaya neden olmaktadır. Tüm bu immünolojik olaylar sistemik birçok yolağı etkilemekte, AIDS ve AIDS dışı komorbiditelerin temelini oluşturmaktadır. Klotho protein yaşlanma karşıtı bir protein olarak bilinir ve Fibroblast growth factor 23 (FGF23) sinyal mekanizmasında bir kofaktördür. Son yıllarda yapılan birçok çalışmada ateroskleroz, vasküler kalsifikasyon, diyabet ve kronik böbrek hastalığı (KBH) dahil olmak üzere yaşlanmayla ilişkili birçok hastalığın inflamatuar sürecinde yer aldığı gösterilmiştir. Bu çalışmada Klotho proteininin HIV/AIDS hastalarında kronik enflamasyon sürecinden etkilenip etkilenmediğinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı tarafından poliklinik şartlarında takip edilen 84 HIV ile enfekte hasta ve kontrol grubu olarak 100 HIV negatif birey dahil edildi. Çalışma kriterlerine uygun hasta ve kontrol grubunun demografik verileri, kronik hastalıkları ve vücut kitle indeksleri kaydedildi. Ek olarak HIV ile enfekte hastaların CD4+, CD8+ T lenfosit sayıları, CD4/CD8 oranları ve HIV RNA düzeyleri kaydedilerek; nötrofil/lenfosit oranları ve platelet/lenfosit oranları hesaplandı. Her iki gruptan serum örnekleri alınarak serum Klotho, IFABP ve hs-CRP düzeyleri çalışıldı. Verilerin istatistiksel analizinde IBM SPSS Statistics Versiyon 20.0 paket programı kullanıldı. Tüm testlerde istatistiksel önem düzeyi 0.05 olarak alındı. Bulgular: Çalışmaya katılan tüm bireylerin yaş ortalaması 41,11±11,74(18-73) olarak hesaplandı ve bu bireylerin 147'si (%79,9) erkek, 37'si (%20,1) kadındı. Hasta ve kontrol grupları yaş ve cinsiyet açısından benzer özellikteydi. Serum Klotho düzeyleri istatistiksel anlamlı olarak hasta grubunda daha düşük bulunurken (p<0,001), serum IFABP düzeyleri hasta grubunda anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,001). Serum hs-CRP düzeyi için iki grup arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,843). Serum Klotho düzeyleri ve IFABP düzeyleri arasında anlamlı ters korelasyon saptanmıştır (r==-0,468, p<0,001). Ek olarak HIV ile enfekte hastalarda Klotho düzeyi ile hastaların tanı anındaki CD8+ T lenfosit sayısı ile negatif (r=-0,241, p=0,037), CD4/CD8 oranı ile pozitif (r=0,230, p=0,047) anlamlı korelasyonu saptanmıştır. HIV pozitif hasta grubunda güncel değerler ile hesaplanan trombosit/lenfosit oranı ile serum Klotho düzeyi arasında anlamlı pozitif ilişki bulunmuştur (r=0,355, p=0,001). Sonuç: Çalışmamızda, HIV ile yaşayan bireylerde serum Klotho düzeylerinin etkilendiği gösterilmiştir. IFABP ile Klotho serum düzeyleri arasındaki ters korelasyon ile tanı anındaki CD8+ T lenfosit sayısı ve CD4/CD8 oranı ile ilişkisinin saptanması, Klotho proteinin HIV'deki kronik inflamasyon, immünaktivasyon ve immündisregülasyonda rol alabileceği sonucunu güçlendirmiştir. Klotho proteininin yeni bir biyobelirteç olarak HIV ile yaşayan bireylerde kullanılmaya başlanması ise tarama, tedavi ve koruyucu sağlık hizmetleri alanında faydalı olabileceği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: HIV/AIDS, klotho, IFABP, hs-CRP, inflamasyon