İnsan kaynaklarının değerlendirilmesinde sosyal faktörlerin rolü: Konya örneği

İnsan kaynaklarının değerlendirilmesinde sosyal faktörlerin etkinliği hep sözlü olarak kabul edilen, önemi sözlü olarak vurgulanan bir gerçekliktir. İnsan Kaynakları Değerlendirilmesi denilince onunla ilgili psikolojik, sosyolojik, kültürel değerlere ait kavramlar da gündeme gelmektedir. Fakat bu kavramların işletmelerde sistemleştirilmiş bir karşılığı genelde bulunmamaktadır. Bu nedenle de bireysel ya da kurumsal olarak insan kaynaklarının değerlendirilmesi ya da sistemleştirilmesi ciddi zorluklar ve çalışma alanlarını da ihtiva etmektedir. Her insanın ayrı bir dünya olduğu hep ifade edilir. Fakat bu dünyanın keşfi de asırlar geçmesine rağmen halen bilimsel olarak araştırılması ve keşfedilmesi gereken pek çok bakir alan barındırmaktadır.İşletmelerde insan kaynakları değerlendirilmesinde tabii olarak esas alınan konu işletme hedefleri ile bağlantılı olarak insanların bu hedeflere yönelim ya da başarısının ölçülmesini hedeflemektedir. Bu değerlendirme anlayışı, insanın kendi varlık, özel, sosyal, ailevi?vs yaşam dünyasını, ihtiyaçlarını genelde çok içerisinde barındırmayan, gerekliliklerini ikinci ya da daha geri planlarda tutan bir içeriğe sahiptir. İşletmenin ihtiyaç ve hedefleri insan kaynakları değerlendirilmesinde ön planda tutulmakta, bu bağlamda uzun vadede kalıcı çözümler sunacak faktörler genelde geri planda tutulmaktadır.Genel olarak insanın değerlendirilmesinde; insanın kişilik yapısı, özel yaşam, aile yaşamı, sosyal yaşam, davranış biçimleri, değerleri çok önemlidir. Bunların değerlendirilmesine yönelik gerekliliklerin ortaya konulabilmesi, çalışanların performansını ve uzun dönemli başarılarının alt yapısını oluşturabilecektir. Bu bağlamda, çalışanın performans hedefleri belirlenirken ve de takip edilirken;1.İş hayatında insan ihtiyaçlarına göre tasarlanmış bir ortam,2.İnsana ait değerler, ihtiyaç ve beklentiler,3.İş ortamına ait insani değerler,4.Kişisel, çevresel, kültürel ve sosyal faktörlerin değerlendirilmesi,5.İnsanların, maddi, manevi, kültürel, sosyal beklentileri,6.Sosyal faktörlerin anlaşılabilmesi/ölçülebilmesine ait sistematik geliştirmek,gibi ilkeler, çalışan performansını yukarıya taşıyacağı gibi işletme performansına da aynı ölçüde katkı sağlayacaktır.Bu çalışmada çalışanların kendi istekleri, gözlemlenen kişisel özellikleri, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum, çalışma süresi, davranış biçimleri, insan ilişkileri, iletişim yetenekleri, toplumsal saygınlık düzeyi gibi değişkenler üzerinde yoğunlaşmıştır.İşletmelerde yönetim, öncelikle sosyal ilişkilerin yer aldığı bir bünyedir. İnsan kaynakları da ortak duygu, düşünce, tavır etrafında oluşan, gelişebilen bütünleşik bir sistemdir. İnsan kaynakları yönetimi; grup, grubun ortak değer ve katılımları ile oluşan bir organizasyon biçimidir. Çalışanlar arasındaki ilişkiler, sosyal faktörler, iş uyumu, iş tatmini ve çalışan performansı üzerinde doğrudan etkili olmaktadır.Bütün bu açıklananlarla, insan kaynaklarında sosyal faktörlerin de sistemleştirilmesinin, ölçülebilmesinin, hem çalışan hem de işletmeyi aynı hedeflere yönlendirecek ve ölçülebilir başarıyı da beraberinde getireceği öngörülmektedir. Bunun aksine uygulamalar, kısa vadeli işletme performansı, hedefleri adına, uzun dönemde insan kaynakları, sürdürülebilir gelişme ve hedeflerinin başarısız olması anlamına gelecektir.