İnsani güvenlik kapsamında gerçekleştirilen insani diplomasi faaliyetlerinin Türkiye'nin yumuşak gücüne etkisinin analizi: Suriye örneği (2011-2017)

Bu çalışmada Türkiye'nin insani güvenlik kapsamında gerçekleştirmiş olduğu insani diplomasi faaliyetlerinin Türkiye'nin yumuşak gücü üzerindeki etkisi liberal yaklaşım çerçevesinde Suriye örneği üzerinden araştırılmaktadır. Türkiye'nin Suriye'ye yönelik gerçekleştirdiği bu faaliyetler ile temelde insani güvenliği sağlamak ve yumuşak gücü arttırmak olmak üzere iki hedefi bulunmaktadır. Araştırmada insan güvenliği liberal güvenlik yaklaşımı, yumuşak güç ise Nye'ın görüşleri esas alınarak açıklanmaktadır. Sınır ötesinde insan güvenliğini sağlamak için yürütülen faaliyetlerin değerlendirilmesinde politik istikrar düzeyi temel alınmaktadır ve bu duruma bağlı olarak Fragile States Index verileri kullanılmaktadır. Türkiye'nin yumuşak gücüne ilişkin yapılan analizde ise Monocle, Global Ranking of Soft Power ve Elcano Global Index olmak üzere üç farklı endeks verilerinden faydalanılmaktadır. Endeks verilerine ilişkin değerlendirmeyi sayısal değerlerle ifade edebilmek amacıyla toplam hedef düzeyini yansıtan bir denklem oluşturulmuştur. Denklem sonucuna göre Türkiye'nin insani güvenliği sağlama ve yumuşak gücünü arttırma konusunda hedeflenen sonuca ulaşıldığını söylemek mümkün değildir. Bunun temelinde ise çatışma ortamına bağlı olarak Suriye'de politik istikrarsızlık sürekli artarken 2011-2017 yılları arasında Türkiye'nin yumuşak gücünde önemli bir artışın meydana gelmemesi bulunmaktadır. Bununla birlikte, göç ve dış yardım öğelerini yumuşak güç unsuru olarak değerlendiren Elcano Global Endeks verilerine göre bu alandaki faaliyetlerin Türkiye'nin yumuşak gücü üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu söylenebilmektedir. Türkiye içindeki faaliyetlerin etkinlik düzeyinin değerlendirilmesinde hem insani güvenlik hem de yumuşak güç ile ilgili endeks araştırmalarını tamamlayıcı olarak ayrıca 29.11.2018-04.12.2018 tarihleri arasında Gaziantep'te kamp içinde ve dışında yaşayan Suriyelilere uygulanan anket sonuçları kullanılmaktadır. Anket bulgularına endekslerdeki artışlara da parelel olarak yumuşak güç ile ilgili olumlu sonuçlar yansımıştır. İnsani güvenlik ile ilgili ise endeks verilerine göre daha olumlu bir tablo var olmakla birlikte bazı aksaklıklar olduğu görülmektedir. Her iki hedefe ilişkin endeks ve anket verileri birlikte değerlendirildiğinde Türkiye'nin hedeflerini kısmen gerçekleştirdiğini söylemek mümkündür.