İnsidental adrenal kitlelerin karakteristik özeliklerinin değerlendirilmesi

Adrenal insidentaloma; adrenal bez kökenli herhangi bir hastalığı düşündüren bulgu olmaksızın çeşitli sebep ve çeşitli kliniklerce yapılan görüntüleme yöntemleri ile rastlantısal olarak saptanan, 10 mm üstü kitlelere verilen genel bir isimdir. Radyolojik incelemelerin yaygın olarak yapılması sonucu adrenal insidentaloma insidansında ciddi artış meydana gelmiştir. Literatür çalışmaları incelendiğinde, çalışmalardaki heterojenite, sayıca az hastanın dâhil edilmiş olması ve uzun dönem takiplerde meydana gelen aksaklıklar nedeniyle takip ve tedavi konusunda belirsizliklerin olduğu dikkat çekmektedir. Çalışmamızda adrenal insidentaloma tanısı alan hastaların demografik ve klinik özelliklerini, hormonal durumlarını, radyolojik görüntüleme yöntemleri ile elde edilen bulgularını, tedavilerini ve histolojik tanılarını retrospektif olarak incelemeyi amaçladık. Çalışmamıza 139 (%69,8) kadın, 60 (%30,2) erkek olmak üzere toplam 199 hasta dâhil edildi. Ortalama yaş 59.42 ± 12,087 /yıldı. Cinsiyetler arasında ortalama yaşlar açısından anlamlı fark yoktu. 78 (%39,2)'sinde sağ taraf, 96 (%48,2)'sinde sol taraf yerleşimli adenom saptandı. 25 (%12,6)'inde ise bilateral adenom mevcuttu. Unilateral ve bilateral adenomlar arasında ortalama yaş ve tümör boyutu açısından anlamlı düzeyde fark yoktu. Hastaların 56 (%28,14)'sının hormonal açıdan aktif olduğu saptandı. Bu hastalar arasında yapılan değerlendirme sonucunda 18 (%32,14)'inde subklinik hiperkortizolizm, 9 (%16,07)'unda Cushing Sendromu ve 29 (%51,79)'unda primer hiperaldosteronizm varlığı tespit edildi. Feokromasitoma tanısı alan hastamız yoktu. Fonksiyone adenom saptanan 42 (%75) kadın, 14 (%25) erkek hasta mevcuttu. Kadın cinsiyet sayıca farklı olmak beraber istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde fark olmadığı görüldü. Fonksiyone adenom saptanan hastaların yaş ortalaması 56.60±11.96/yıl, nonfonksiyone adenom saptanan hastaların yaş ortalaması 60.59±11.99 olup, gruplar arasında anlamlı fark olduğu saptandı. Unilateral ve bilateral adenomlar fonksiyonellik açısından değerlendirildiğinde, gruplar arasında anlamlı fark olmadığı görüldü. Fonksiyone adenomların ortalama boyutu 26.02±9.95mm, nonfonksiyone adenomların ortalama boyutu 22,47 ±15.65mm olarak saptandı. Fonksiyone adenomlarda ortalama boyutun anlamlı düzeyde daha büyük olduğu görüldü. Çalışmaya dâhil edilen hastalar tip 2 diabetes mellitus, hipertansiyon, hiperlipidemi ve koroner arter hastalığı gibi ek hastalıklar açısından değerlendirildiğinde fonksiyone ve nonfonksiyone adenom saptanan gruplar arasında homojen dağılım olduğu görüldü. Çalışmamıza dâhil edilen 199 hastadan 11 (%5,52)'i opere edildi. Patoloji sonuçları 7 (%63,6)'sinde adenom, 1 (%9,1)'inde hiperplazi, 1 (%9,1)'inde adrenokortikal karsinom, 1 (%9,1)'inde anjiyomyolipom ve 1 (%9,1)'inde metastaz olarak raporlandı. Sonuç olarak tüm adrenal insidentolama olguları fonksiyonellik ve malignite olasılığı göz önünde tutularak değerlendirilmelidir. Büyük boyutlu adenomların fonksiyonel olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. ANAHTAR KELİMELER: Adrenal insidentaloma, Cushing Sendromu.