Dış müdahalenin iç ve dış boyutu: Arap Baharı sonrası Libya örneği

Tunus ve Mısır'dan farklı olarak Libya'daki ayaklanma daha şiddetliydi, bu da onu koruma sorumluluğu ilkesinin (sivilleri koruma bahanesiyle hedef devletin iradesine karşı askeri müdahale) ilk uygulaması için hedef devlet haline getirdi. Her ne kadar insani müdahale olarak adlandırılsa da, Kaddafi'nin öldürülmesi ve rejimin devrilmesiyle sonuçlanan sekiz ay süren iç savaştan oluşan insani felakete katılımdı. Bu, Libya'nın yaşadığı karmaşık ve devam eden istikrarsızlık durumunun başlangıç noktasıydı. Bu çalışmanın amacı, Libya'da ayaklanma sonrası ortaya çıkan temel faktörün (dış müdahaleler) istikrarsızlığın devam etmesindeki rolünü, iç koşullarla etkileşimini de göz ardı etmeden araştırmaktır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır: birincisi, dış müdahalelerin tanımları, meşruiyetleri veya uluslararası hukukun bunlara ilişkin konumu gibi çalışmanın hedeflerine ulaşmak için gerekli teorik bilgiyi sağlayan teorik çerçeve. Ayrıca, Libya'ya müdahale eden ülkelerin dış politika saiklerinin yanı sıra, müdahalecileri cezbeden iç koşulları (Müdahale ortamı) ve dış müdahalelerin rolünü ve bunların iç savaşların süresi üzerindeki etkisini de inceliyor. İkinci bölüm, Libya'da son on yılda yaşanan dört büyük olayda iç ve dış tarafların nasıl etkileşimde bulunduğuna odaklanan örnek olay incelemesi olacaktır. Son olarak, son bölüm, dış müdahaleciler ile yerli taraflar arasındaki son on yıldaki etkileşimlerin analitik bir anlayışını sunuyor; bu, müdahaleci tarafların Libya'nın iç işlerine müdahale etmek için siyasi bölünme ve güvenlik zayıflığı gibi iç koşullardan nasıl yararlandığını gösteriyor. Anayasal yolun engellenmesi, geçiş sürecinin uzamasının ve istikrarsızlık halinin devam etmesinin temel nedenidir. Anahtar Kelimeler: Libya, ayaklanma, dış müdahaleler, istikrarsızlık durumu, iç koşullar, iç savaş.