İntihar girişimi öyküsü olan ve olmayan bipolar bozukluk hastalarında yetişkin ayrılma anksiyetesi, anksiyete duyarlılığı ve mizaç özelliklerinin incelenmesi

AMAÇ: BB'de anksiyete bozukluğu ek tanısının intihar riski ile ilişkili olduğu ve intihar girişimi riskini arttırdığı bildirilmiştir. Özellikle hafif şiddetteki olgular başta olmak üzere, BB hastalarında anksiyete semptom ve sendromları sıklıkla gözden kaçmaktadır. Bu nedenle, bazı araştırmacılar tanısal görüşmelerin yanı sıra BB ve anksiyete birlikteliğine işaret edebilecek klinik ve psikolojik değişkenleri saptamaya çalışmışlardır. Bizim bu çalışmamızdaki amacımız intihar girişimi öyküsü olan ve olmayan BB olgularında anksiyete duyarlılığı, yetişkin ayrılma anksiyetesi ve mizaç özelliklerini karşılaştırmak ve bu özelliklerin birbiri ile olan ilişkisini incelemektir. METOD: Çalışmaya Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinde ve/veya yataklı servisinde BB tanısı ile izlenen, çalışmaya katılma kriterlerini karşılayan 98 hasta dahil edilmiştir. Hastalar hayatlarında en az bir kez intihar girişiminde bulunanlar ve bulunmayanlar olarak iki gruba ayrılmıştır. Tüm katılımcıların sosyodemografik verileri ayrıntılı olarak alınmış ve klinisyen tarafından Young Mani Derecelendirme Ölçeği, Beck İntihar Niyeti Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca katılımcılara kendileri tarafından dolduracakları Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI-1 ve 2), Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketi (YAAA), Anksiyete Duyarlılığı İndeksi-3 (ADI-3), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve TEMPS-A ölçekleri uygulanmıştır. BULGULAR: Çalışmamızda intihar girişimi öyküsü olan ve olmayan BB olguları karşılaştırıldığında; yetişkin ayrılma anksiyetesi anketi puanı, anksiyete duyarlılığı bilişsel, sosyal alt boyutu ve toplam puanı, depresif, anksiyöz, irritabl ve siklotimik mizaç puanları intihar girişimi öyküsü bulunan grupta anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. İntihar girişimi öyküsü bulunmasıyla anlamlı ilişkisi bulunan değişkenler arasında yapılan lojistik regresyon analizinde, yetişkin ayrılma anksiyetesi ve anksiyöz mizacın intihar girişimi öyküsüyle ilişkisi olduğu saptanmıştır. SONUÇ: İntihar girişimi öyküsü olan ve olmayan BB olgularında anksiyete duyarlılığı, yetişkin ayrılma anksiyetesi ve mizaç özelliklerini araştırdığımız çalışmamız, bilgilerimize göre daha önce yapılmamıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre BB tanılı hastalarda yetişkin ayrılma anksiyetesi ve anksiyöz mizaç özelliklerinin geçmişteki intihar girişimleriyle ilişkili olduğu, anksiyete duyarlılığının ise intihar düşüncesi ile daha anlamlı ilişkisi olduğu gösterilmiştir. Ayrıca BB olgularında, ADI fiziksel, bilişsel ve sosyal alt boyutlarının her birinin intihar düşüncesi ile pozitif korelasyon gösterdiği saptanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Bipolar Bozukluk, yetişkin ayrılma anksiyetesi, anksiyete duyarlılığı, mizaç