Obsesif kompulsif bozukluğu olan bireylerde bilişsel ve üstbilişsel süreçlerin incelenmesi: Bilişsel davranışçı terapinin olaysal bellek ve ileriye yönelik üstbellek üzerindeki rolü

Geçmiş dönem çalışmaları, Obsesif- Kompulsif Bozukluğa (OKB) sahip bireylerin olaysal bellek süreçlerine dair problemler yaşadığını savunuken, yakın zamanlı çalışmalar bu bireylerde gerçek veya kalıtsal bir bellek sorunu yerine bu problemin farklı süreçlerden kaynaklanabileceğini belirtmişlerdir. Genel olarak, OKB'li bireylerdeki üstbilişsel süreçlerin sağlıklı kontrollerden (SK) farklılaştığını ifade ederek, OKB'li bireylerin kendi bellek süreçlerine dair olan güven değerlendirmelerinin SK'den daha düşük olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Ek olarak, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) uygulamalarının OKB'de deneyimlenen belirtiler üzerinde üstbilişsel süreçleri düzenleyerek etkili olduğu ileri sürülmüştür. Bu nedenle, OKB'li bireylerin olaysal bellek ve üstbilişsel süreçlerini SK ile karşılaştırmak ve BDT'nin bu süreçlerdeki gerçek etkisini görmek anlamlı olacaktır. Bu bilgiler ışığında, bu çalıma da OKB'li bireylerde kodlama ve öğrenme kararı (ÖK) gibi bilişsel süreçlerin incelenmesi ve bunların BDT'den nasıl etkilendiğini incelemek amacıyla yapılmıştır. Katılımcılar OKB tanısı almış hasta grubundan ve onlarla yaş ve eğitim açısından eşleşen sağlıklı bireylerden oluşmaktadır. Tüm katılımcılar DSM-5 e göre klinik taramadan geçmiş ve ilgili klinik ölçekler uygulanmıştır. Beş aşamadan oluşan, bilindik ve bilinmedik insan yüzü-kelime çiftlerinin uyaran olarak sunulduğu bir olaysal bellek görevi bilgisayar üzerinden uygulanmıştır. İlk ölçümden sonra OKB'li bireyler 10 seanslık bir BDT sürecinden geçmiş ve sonrasında tekrar bir ölçüm alınmıştır. OKB'li bireylerin BDT öncesinde SK'den anlamlı olarak daha düşük ÖK, ÖK doğruluğu ve bellek performansına sahip olacağı ve bu süreçlerde BDT seanslarından sonra iyileşme görüleceği hipotez edilmiştir. İlk ölçümlerde ÖK güven değerlendirmeleri açısından anlamlı farklılıklar görülürken, bellek performansındaki farklılıklar anlamlı değildir. Buna rağmen, BDT sonrasında OKB'li bireylerin performanslarında iyileşme kaydedilmiştir.