Tavuk karaciğerinde antibiyotik (Tetrasiklin) kalıntılarının araştırılması

DEMİRCİ, S. (2017). Tavuk Karaciğerinde Antibiyotik (Tetrasiklin) Kalıntılarının Araştırılması. Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Master Tezi. İstanbul Bu çalışma tavuk karaciğerinde tetrasiklin kalıntılarının araştırlması amacıyla açıkta satılan 100 tavuk karaciğeri üzerinde yapılmıştır. Tavuk (Gallus gallus domesticus), 2. Dünya Savaşı'ndan sonra endüstrileştirilmeye başlanmış çiftliklerde eti ve yumurtası için yetiştirilen bir kuş türüdür. Hem dünyada hem ülkemizde tavuk, kaliteli protein içermesi, kolesterolü düşük olması, kırmızı ete göre daha ucuz olması, gibi sebeplerden dolayı çokça tüketilen bir besindir. Üretim tesislerinde daha az kayıpla daha hızlı büyüyen ve etine dolgun tavuklar yetiştirmek için, hastalıklardan korumak için önlem amaçlı veya tavukları tedavi etmek için antibiyotik kullanılmaktadır. Tetrasiklin grubu antibiyotikler geniş spektrumlu olmaları ve toksik etkilerinin düşük olması nedeniyle tavuklarda sıklıkla kullanılmaktadır. Antibiyotik kalıntıları, antibiyotik kullanımı sonrası on gün kesim yasağına uyulmaksızın kesilmesinden veya yüksek dozlarda verilmesi sonucu tavukların doku ve organlarından elimine edilememesinden dolayı oluşur. Bu durum sonucu kesilen tavuktaki antibiyotik kalıntıları insanlara ve çevreye geçmektedir. Tavuğun dünyada ve özellikle ülkemizde tüketiminin yüksek olması nedeniyle bu çalışma yapılmıştır. Çalışmada piyasadan toplanan 100 adet tavuk karaciğeri örnekleri toplanmış ve antibiyotik kalıntı düzeylerine bakılmıştır. Kalitatif olarak tayinde MeRA test kullanılmış, elisa ile tetrasiklin düzeyleri kantitaif olarak analiz edilmiştir. Örneklerin tamamında antibiyotik kalıntı düzeyleri kalitatif olarak pozitif olarak saptanmışlardır. Spesifik olarak tetrasiklin kalıntısı bakıldığında örneklerin %16'sının maksimum kalıntı limitleri üzerinde olduğu ve %3'ünün sınır değerlerde olduğu bulunmuştur. Geri kalan örneklerde tetrasiklin değerleri kabul edilebilir maksimum kalıntı limitleri arasında bulunmuştur. Bu durum tavuklarda antibiyotik kullanımına ve antibiyotik verilen tavukların kesim tarihlerine dikkat edilmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca ülkemizde uygulanan yasal gerekliliklere uyulduğunda bu tür durumlar da ortadan kalkacaktır. Anahtar kelimeler: tavuk, tavuk karaciğeri, antibiyotik, kalıntı, tetrasiklin, MeRA test, elisa test