Karıştırma sıcaklığının bitümlü sıcak karışımların nem hasarına karşı dayanımına ve yorulma ömrüne etkisinin araştırılması

Karayolu esnek üstyapıları; bağlayıcı olarak kaplama tabakasında bitümlü malzemelerin kullanıldığı, alttemel, temel ve kaplama tabakalarından oluşmaktadır. Kaplama tabakaları farklı şekillerde yapılabildiği gibi en yüksek dayanımı bitümlü sıcak karışımlar göstermektedir. Bitümlü sıcak karışım kaplamalar; sabit bir tesiste agrega ve bitümün belirli bir yüksek sıcaklık değerinde karıştırılması ve uygulama bölgesine taşınarak uygun bir sıcaklıkta belirli oranda sıkıştırılması ile elde edilmektedir. Bitümlü sıcak karışımın yeterli performansı sergilemesi için uygun malzemelerin kullanılması, uygun şekilde tasarlanması, uygun şekilde yapılması ve uygulanması gerekmektedir. Uygulamada teknik sebepler veya işçi kusurlarından ötürü plentte agregayla bitümün karıştırma sıcaklığı sağlanmayabilmektedir. Bu çalışmada karıştırma sıcaklığında, karıştırma sıcaklığından 10°C, 15°C ve 20°C düşük sıcaklıklarda karışım numuneleri hazırlanmıştır. Karışım numuneleri saf bağlayıcı yanında, %5 stiren-butadien-stiren (SBS) polimer modifiyeli ve %18 Amerika Gilsoniti (G) modifiyeli bağlayıcılarla da hazırlanmıştır. Karışım numuneleri üzerinde Marshall stabilite ve akma, nem hasarına karşı dayanım, indirekt çekme rijitlik modülü ve indirekt çekme yorulma deneyleri uygulanmıştır. Deneyler sonucunda katkı kullanımı ile karışımların stabilitelerinin, nem hasarına karşı dayanımlarının, rijitliklerinin ve yorulma ömürlerinin arttığı tespit edilmiştir. Ancak karıştırma sıcaklığı azaldıkça karışımların stabilitelerinin, nem hasarına karşı dayanımlarının, rijitliklerinin ve yorulma ömürlerinin azaldığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Bitümlü sıcak karışım, karıştırma sıcaklığı, stiren-butadien-stiren, Amerika Gilsoniti, rijitlik.