Tarla ve sera koşullarında tatlı sorgum (Sorghum bicolor var. saccharatum (L.) Mohlenbr.) genotiplerinin karbon tutma kapasitesi üzerine mikoriza ve kök gelişiminin etkileri

Tatlı sorgum (Sorgum bicolor var. saccharatum (L.) Mohlenbr) hem biokütle hem şeker içeriği ile biyoenerji bitkisi olarak kullanılmaktadır. Araştırma, tarla ve sera koşullarında olmak üzere iki farklı aşamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada 16 farklı tatlı sorgum genotipi materyali kullanılmıştır. Tarla denemeleri, Türkiye'nin güneyinde yer alan Adana ve Şanlıurfa gibi iki farklı lokasyonunda 2016 ve 2017 yıllarında yürütülmüştür. Sera çalışmasında aynı genotipler Çukurova ve Harran serisi topraklarına doğal mikoriza mantarları sporları aşılaması ile gerçekleştirmiştir. Araştırmada mikoriza uygulanan ve uygulanmayan topraklarda yetiştirilen sorgum gentoiplerinin mikorizal kök enfeksiyonu ve bitki dokularında C-N dinamiği üzerine etkileri incelenmiştir. Araştırma bulguları Türkiye'nin farklı iklim ve toprak koşullarında farklı sorgum genotiplerinin biokütle verimine ve toprağa C bağlamak için iyi birer kaynak olduğu anlaşılmıştır. Tarla denemesi bitkileri hasat sonrası sürgün ve kök kuru ağırlıkları, bitki boyu, bitki çapı, kök enfeksiyonu, mikorizal bağımlılık, bitki dokularında karbon (C) ve azot (N) analizleri gerçekleştirilmiştir. Her iki bölgede, farklı sorgum genotiplerinin Türkiye'deki mevcut (doğal) sorgum genotiplerinden daha verimli olduğunu göstermektedir. Sere koşullarında doğal mikoriza uygulamasının bitki kuru madde verimi ve besin elementi alımını artırdığı belirlenmiştir. Doğal mikoriza uygulaması her iki toprakta yetiştirilen sorgum genotiplerinin bitki dokusundaki C ve N konsantrasyonlarını artırdığı belirlenmiştir. Bulgularımız, doğal mikoriza uygulamasının bitki ve toprakta C ve N dengesi yoluyla tatlı sorgum verimliliğini artırabildiğini doğrulamaktadır. Bu nedenle, doğal mikorizalar tatlı sorgum genotiplerinde C alımını artırma potansiyeline sahiptirler.