Yozgat ili ve çevresinde yaşayan metabolik sendromlu hastalarda lipid profili ve ateroskleroz açısından LP(A), APO A ve APO B düzeylerinin araştırılması.

Amaç: İnsan sağlığını ciddi boyutlarda tehtit edecek, metabolik sendrom son yıllarda üzerinde önemle durulması gereken konuların başında gelmektedir. Ülkemizde ve tüm dünyada ve ölüm sebeplerinin başında gelen ve kardiyovasküler hastalıkların birincil sebebi olan metabolik sendrom sıklığı gün geçtikçe artmaya devem etmektedir. Çalışmamız Yozgat genelinde, metabolik sendromlu hastalarda lipit profili ve ateroskleroz açısından Lp(a), Apo A1 ve Apo B düzeylerinin araştırılması ile aterosklerozun erken dönemde tespitinin sağlanması ve lipit profilinin düzenlenmesi amaçlandı. Metot: Çalışmaya 18-80 yaş arası gönüllü 128 hasta alındı. Gönüllü prospektif olarak; HOMA testi (İnsülin Direç Testi= 8-10 saatlik açlık sonrası alınan kan şekeri ile açlık insülin düzeyi birbiri ile çarpılarak, 405'e bölünür ve HOMA-IR denilen insülin direnci düzeyi ortaya çıkar. Çıkan sonuç >2,5 ise insülin direnci var demektir.) ile insülin direnci varlığı tespit edilen, Metabolik sendromlu (Grup-1) ve metabolik sendrom olmayan Kontrol (Grup-2), olmak üzere 2 ayrı gruba ayrıldı. Bu hastalardan alınan kanlar biyokimya tüplerine aktarıldı. Bu hastaların lipit profilleri ve açlık kan şekerleri Biyokimya laboratuvarında bulunan biyokimya otoanalizörü (Abbot Cİ8200) cihazında rutin testleri ile birlikte çalışıldı. Lp(a), Apo A1 ve Apo B Testleri, çalışılıncaya kadar serumlar -20ºC'de derin dondurucuda muhafaza edildi, mikro elisa yöntemi ile çalışıldı. Veriler IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 25 (IBM Corp., Armonk, New York, ABD) ve MedCalc 9.2.0.1 istatistik paket programlarında değerlendirildi. Sayısal değişkenlere ait verilerin normal dağılımı Shapiro Wilk normallik testi ve Q-Q grafikleri ile değerlendirildi. Sayısal değişkenler için gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız iki örneklem t testi kullanıldı. Yaşa göre düzeltilmiş değerlerin karşılaştırılmasında tek yönlü kovaryans analizinden yararlanıldı. Sayısal değişkenler arası ilişkiye Pearson korelasyon analizi ile bakıldı. Lp (a), Apo A1 ve Apo B değişkenlerinin tanı testi olarak değerlendirilmesinde ROC analizinden yararlanıldı. Yaşa göre düzeltilmiş ROC analizi için olasılıklar ikili lojistik regresyon üzerinden hesaplandı. p<0,05 değeri istatistiksel olarak önemli kabul edildi. Bulgular: Çalışmamızda grup-1(hasta) ve grup-2(kontrol) arasındaki Lp(a), Apo A1, Apo B, glukoz, kolesterol, trigliserit, LDL, HDL ve bel çevresi değerleri karşılaştırıldı. Hasta grubunun yaş ortalaması kontrol grubu yaş ortalamasından yüksek bulundu.Yaş değişkeni dikkate alınmadan yapılan analizde hasta grubunun Lp(a), Apo A1, Apo B, glukoz, kolesterol, trigliserit, LDL ve bel çevresi değerleri istatistiksel olarak kontrol grubu değerlerinden yüksek bulundu. Yaş değişkenine göre düzeltildiği zaman hasta grubunun Lp(a) trigliserit, LDL ve bel çevresi değerleri istatistiksel olarak kontrol grubu değerlerinden yüksek bulundu. Sonuç: Metabolik sendrom ile Lp(a),trigliserit, LDL ve bel çevresi artışı arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Bu anlamlı artışın ateroskleroza neden olacağı düşünülmektedir. Erken dönemde yaşam tarzı değişikliği yada farmakolojik olarak kontrol altına alınması halinde Lp(a), trigliserit, LDL ve bel çevresi artışının önlenmesi ile metabolik sendrom ile aterosklerozun da önüne geçilebileceği düşünülmektedir. Ancak yapılan bu çalışmanın daha geniş bir grup ve yaş ortalamaları birbirine yakın gruplar arasında kapsamlı olarak tekrarlanması halinde daha sağlıklı sonuçlara ulaşılabileceği kanaatine varıldı. Anahtar Kelimeler: Metabolik sendrom, Lp(a), lipid profili, Ateroskleroz.