Diyarbakır ili buğday (Triticum aestivum L.) tarlalarında arpa sarı cücelik virüslerinin multipleks RT-PCR ile araştırılması ve moleküler karakterizasyonu

Diyarbakır ili buğday alanlarında Arpa sarı cücelik virüslerini (Barley/Cereal yellow dwarf viruses: BYDV-PAV, MAV, SGV, RMV ve CYDV-RPV) belirlemek amacı ile 2016 yılında survey çalışmaları yürütülmüştür. BYDV (PAV, MAV, SGV, RMV) ve CYDV-RPV'nin varlığını araştırmak için multipleks RT-PCR ve RT-PCR yöntemleri kullanılmıştır. Diyarbakır ilinde varlığı tespit edilen virüslerde BYDVPAV'ın kılıf protein geninin moleküler karakterizasyonuda da gerçekleştirilmiştir. Bölgedeki buğday tarlalarından rastgele 365 adet buğday yaprak örneği toplanmıştır. Testlenen 365 buğday örneğinden 13' ünün BYDV-PAV (% 3.5), 9'unun BYDV-SGV (% 2.4), 5'inin CYDV-RPV (% 1.3) ile bulaşık oldukları tespit edilmiştir. Tespit edilen BYDV-PAV virüs türünden bir izolat rasgele seçilerek kılıf protein geni karakterize edilmiştir. BYDV-PAV (Gen bankası Ulaşım No. KX774424) virüsünün kılıf protein geninin tamamı klonlanarak üniversal primerler ile DNA dizilemesi gerçekleştirilmiştir. BYDV-PAV Diyarbakır izolatının dünyadaki 21 farklı izolatın nükleik asitleri ile % 81.43-98.2 % arasında değişen oranlarda benzerlik gösterdiği belirlenmiştir. Bu çalışma ile BYDV-PAV, BYDV-SGV, CYDV-RPV virüsleri Diyarbakır ilindeki buğday alanlarında ilk defa rapor edilmiştir