Maternal strese maruz kalmış farelerde AMPA reseptör genlerinin MRNA ifade düzeylerinin araştırılması

Neonatal dönemde maruz kalınan stres, yaşam boyu devam eden antisosyal davranışlar ve kişilik bozuklukları gibi psikopatolojik sorunlara yatkınlık oluşturabilmektedir. Amino-3-hydroxy-5-methyl-4-isoxazole propionic asit (AMPA) reseptörleri glutamat ile bağlanarak aktifleşmektedir. Tahmin algoritmalarına göre yüksek skor ile miR-124-3p'nin hedefleri arasında yer alan Gria2-4'e ve Gria1 (hedef olmayan) genleri AMPA reseptörlerinin alt birimlerini kodlamaktadır. miR-124-3p ifade düzeyinin, maternal stresli farelerin plazma ve hipokampusunda arttığını tespit ettiğimiz çalışmadan ilham alarak maternal stres varlığında Gria1-4 genlerinin mRNA düzeylerini hipokampus ve kan örneklerinde araştırmayı amaçladık. Çalışma, kontrol, maternal ayrılık (MS) ve maternal ayrılık ve öngörülemeyen maternal stres (MSUS) gruplarından oluşmaktadır. Postnatal (PND) 1-14 günlerinde MS grubu öngörülemeyen maternal ayrılmaya maruz bırakılırken, MSUS grubuna öngörülemeyen maternal ayrılma ve maternal stres uygulanmıştır (kısıtlama ve zorla yüzme). PND35'de sakrifiye edilen farelerin hipokampus ve kan örneklerinden Fenol-Kloroform tekniği ile total RNA izole edilerek QuantiTect Reverse Transcription Kit ile cDNA sentezlenmiştir. QuantNova SYBR Green PCR Kit kullanılarak Gria1-4 genlerinin mRNA ifade düzeyleri qPCR tekniği ile ölçülmüştür. Elde edilen veriler GraphPad Prism'de One-Way ANOVA testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Hipokampusta sırasıyla Gria2 ve Gria3 mRNA ifade düzeylerinin kontrole kıyasla hem dişi hem erkeklerde MS (sırasıyla p=0.0071, p=0.0001) ve MSUS (sırasıyla p<0.0001, p<0.0001) gruplarında azaldığı, Gria4 mRNA ifadesinin ise dişilerde MS ve MSUS gruplarında azaldığı MSUS erkeklerde (p=0.0094) ise arttığı tespit edilmiştir. Ancak kontrole kıyasla Gria1 mRNA ifade düzeyi dişilerde MS (p=0.0021) ve MSUS grubunda azaldığı, Gria1 ve Gria4 mRNA ifade düzeyinin MS ve MSUS gruplarının erkeklerinde ise arttığı tespit edilmiştir. Kan örneklerinde kontrole kıyasla dişilerde Gria2 mRNA ifade düzeyi değişmezken Gria3 MS ve MSUS grubunda artmıştır ayrıca Gria2-3 MS erkeklerde de artmıştır. Kontrole kıyasla hem erkek hem dişilerde Gria1 mRNA ifade düzeyinin MSUS grubunda artarken (p<0.0001), Gria4'ün ise azaldığı (p=0.0161) tespit edilmiştir. Öngörülen şekilde, miR-124-3p ifade düzeyi artışı ile olası hedeflerinin hipokampusda mRNA ifade düzeylerinin azaldığı, ancak bu profilin kanda sergilenmediği gözlenmiştir. Ancak ilginç şekilde, annelerine stres uygulanan yavruların kanında anlamlı şekilde mRNA ifade düzeyinin Gria4 için azalırken Gria1 için arttığı tespit edilmiştir. Bu çalışma, neonatal dönemde maruz kalınan maternal stresin kanda saptanabilmesi açısından Gria1 ve Gria4 genlerinin birer biyobelirteç olma potansiyelini ortaya koyması sebebiyle orijinaldir ve gelecek çalışmalar için umut vadedicidir.