Irak Selçuklu devletinin Anadolu ve Kafkasya siyaseti (513-590/1119-1194)

Irak Selçuklu Devleti Selçuklu topraklarının batı kısmında bir hanedanlık olarak kurulmuştur. Sultan Muhammed Tapar'ın 1118 senesinde vefatı sonucunda meydana gelen iç hadiseler neticesinde Sultan Sencer ile Sultan Mahmud arasında 11 Ağustos 1118 yılında yapılan Sâve savaşından sonra Büyük Selçuklu Devleti'nin başına Sultan Sencer geçmiştir. Yeğeni Muhammed Tapar'a Kirman, İsfehan ve Hemedan dâhil olmak üzere Batı İran ve Irak topraklarını vermiştir. Böylece Irak Selçuklu Devleti kurulmuş oldu. Selçuklu Devleti ilk kurulduğu günden beri Gürcülerle temas halinde olmuştur. Tuğrul ve Çağrı Beyler zamanında gerek keşif seferlerine çıkmak gerekse yurt arayışı amacıyla karşılaşsalar da Alp Arslan zamanında itaat altına alınmış ve Irak Selçukluları zamanıda askeri ve siyasi faaliyetler yoğunlaşmıştır. Gürcüler ile mücadele ederken coğrafi yakınlık sebebiyle Doğu Anadolu Türk devletleri ile de temas halinde bulunmuşlar ve özellikle Gürcüler üzerine sefere çıktıkları zaman Doğu Anadolu Türk beylerinden yardım alarak öldürücü darbeler vurmuşlardır. Irak Selçuklularının devamı niteliğinde olan Azerbaycan Atabegliğiİldenizlilerin ciddi şekilde Gürcülere mücadeleleri de Müslüman Türk dünyasının Hıristiyanlığa karşı savunulmasını sağlamıştır.