İran ders kitaplarında şiileştirilmiş Pers kimliği

Bu araştırmanın amacı, İran'ın ilkokul ve ortaokul ders kitaplarında Şii ve İrani kimliğinin bileşenlerini nasıl sunulduğunu incelemektir. Bu araştırmada 2021-2022 eğitim yılında kullanılan 55 ilkokul ve ortaokul kitabı incelenmiştir. Öğrencilerde ulusal ve dinî kimliklerin oluşumunda önemli bir etkiye sahip olduğu için ilk ve ortaokuldaki ders kitapları seçilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi tekniği ile elde edilen verilerin analizinde eleştirel söylem analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırma, İran İslam Cumhuriyeti ders kitaplarında Şii-Fars ideolojisinin egemen söylem olduğunu göstermektedir. Ders kitaplarında Şii ve Fars kimliğinin oluşturucuları olan dini, tarihi, etnik ve dilsel öğelere yoğun bir yer verilirken, bu kimliğin dışında kalan farklı dil, din ve etnik unsurlara ise sınırlı bir şekilde yer verilmiştir. Sonuç olarak ders kitaplarında İran İslam Cumhuriyeti'nin makbul ulusal kimliğinin "Şiileştirilmiş Pers" kimliği etrafında kurulduğu görülmüştür. Bu Şiileştirilmiş Pers" kimliği Şiiliği, Farsçayı, Persliği, Eski Pers tarihi ile Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail en merkezde olmak üzere Batı karşıtlığı ile oluşmaktadır.